Amursana

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Amursana (1722 – 1757) – Mon-goliyada 1755 – 58 yillardagi manjurlarga qarshi milliy ozodlik kurashi rahbarlaridan biri. Jung‘or (oyrat) xonligidagi mulkdorlardan, o‘rta hol oyrat aristokrat oilasidan. Galdan Se-renxon (1727 – 45) vafotidan so‘ng tax-tni egallash uchun harakat qilgan, biroq boshqa da’vogarlarning qarshiligiga duch kelib, Pekinga qochgan. Mongol ozodlik harakatining so‘nggi o‘chog‘i – Jung‘or (oyrat) xonligini tugatishdan manfaatdor bo‘lgan manjurlar sulolasi A.ga yordam berish ni-qobi ostida Jung‘oriyaga katta armiya yuborgan va mam-lakatni bosib olgan (1755). Manjurlardan aldanganiga ishonch hosil qilgan A. Xalxa va Jung‘oriyadagi manjurlarga qarshi ko‘tarilgan ozodlik harakatiga qo‘shilgan va Jung‘oriyada amalda uning rahbari bo‘lgan, Xalxadagi qo‘zg‘olonni boshqargan Chingunjab bilan birga harakat qilgan. Uch yillik ozodlik kurashi nati-jasida qo‘zg‘olon 1758 yil manjurlar to-monidan shafqatsiz bostirilgan. Mon-gol xalqi ikki asrdan ortiq manjurlar asorati ostida qolgan. A. 1757 yil Rossiya hududiga qochib o‘tgan va bir oz vaqtdan so‘ng chechak kasalidan vafot etgan.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil