Amelia Chopitea Villa
| María Amelia Chopitea Villa | |
|---|---|
|
Amelia Chopitea surati | |
| Tavalludi |
María Amelia Chopitea Villa 20-mart 1900-yil |
| Vafoti | 1942 |
| Fuqaroligi |
|
| Taʼlimi | San-Fransisko Xavyer universiteti |
| Kasbi |
|
| Faoliyat yillari | 1926 — 1942 |
| Otasi | Adolfo Chopitea |
| Onasi | Amelia Villa |
María Amelia Chopitea Villa (1900-yil 20-mart — 1942) — Boliviyaning birinchi ayol shifokori va yozuvchisi[1]. U Boliviya jamiyati juda patriarxal bo‘lgan davrda tug‘ilgan.
Ilk hayoti va ta’limi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Chopitea Villa 1900-yilda Colquechaca, Potosí departamenti, Boliviyada tug‘ilgan. Uning ota-onasi Adolfo Chopitea va Amelia Villa bo‘lgan[2].
Faoliyati
[tahrir | manbasini tahrirlash]Bakalavr darajasini olgach, u 1919-yilda San-Fransisko Xavyer universitetining tibbiyot fakultetiga o‘qishga kirgan va a’lochi talaba bo‘lgan[3]. O‘qish davomida Santa Bárbara shifoxonasida amaliyot o‘tagan. Keyinchalik u Boliviyada tibbiyot yo‘nalishida tahsil olgan birinchi ayol bo‘lgan[3].
1926-yil 25-iyunda uning doktorlik dissertatsiyasi — Bolalar o‘limining sabablari — himoya qilingan[4]. Ushbu ish o‘sha davrdagi yuqori bolalar o‘limi darajasiga bag‘ishlangan bo‘lib, statistik tahlil asosida har 100 boladan 39 nafari vafot etishini ko‘rsatgan.
1926-yil sentabrda u o‘qishni davom ettirish uchun Parijga borgan va turli shifoxonalarda ishlagan. 1929-yilda Parijda o‘tkazilgan Xalqaro ayol shifokorlar assotsiatsiyasi kongressida Boliviya vakili sifatida qatnashgan va Janubiy Amerikadan yagona ayol bo‘lgan[4].
Vatanga qaytgach, u ginekologiya va pediatriya sohalariga ixtisoslashgan taniqli jarrohga aylangan. U Oruro shifoxonasida bolalar bo‘limini tashkil etgan[1]. Shuningdek, Chako urushi davrida askarlar oilalariga yordam bergan.
U 1942-yilda nashr etilgan Boliviyada kim kim kitobiga kiritilgan. Uning singlisi Elia Chopitea ham shifokor bo‘lib, Boliviyadagi ikkinchi ayol shifokor hisoblanadi[4].
Vafoti va merosi
[tahrir | manbasini tahrirlash]U 1942-yilda vafot etgan.
Chopitea Villa Judy Chicagoning The Dinner Party nomli san’at asaridagi “Heritage Floor” ro‘yxatiga kiritilgan 999 ayoldan biri sifatida e’tirof etilgan va Brooklyn muzeyida yodga olinadi[5].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- 1 2 Windsor, Laura Lynn. Women in Medicine: An Encyclopedia. ABC-CLIO, 2002 — 204-bet.
- ↑ Quién es quién en Bolivia, University of California, 2010, 74-bet
- 1 2 „Public Instruction and Education“, Bulletin of the Pan American Union, XLVIII: 469, 1919
- 1 2 3 Alvarado, José María (1998), „Breve semblanza de la primera médica boliviana“, Archivos bolivianos de historia de la medicina, 4 (2): 135–9
- ↑ Heritage Floor, Brooklyn Museum