Kontent qismiga oʻtish

Amajur at-Turkiy

Vikipediya, erkin ensiklopediya

Amajur at-Turki (arabcha: أماجور التركي‎), shuningdek, Majur, Anajur va Majura nomi bilan ham tanilgan[1], Abbosiylar xalifaligining turkiy harbiy zobiti. Al-Muʼtamid xalifaligi davrida 870-yildan to vafotiga qadar (taxminan 878) Damashq hokimi boʻlib xizmat qilgan.

876-yilda Surdagi masjidga Amajur tomonidan vaqf qilingan Qurʼon qoʻlyozmasi sahifasi[2], Turk va islom sanʼati muzeyi.

Amajur haqida, uning Damashq hokimi sifatidagi faoliyatidan tashqari deyarli hech narsa maʼlum emas[3]. Keyinchalik mashhur boʻlgan Banu Amajur nomli astronomlar oilasi bilan qarindosh boʻlgan boʻlishi mumkin, biroq bu maʼlumot ham aniq emas[4]. Amajur bu lavozimni xalifa al-Muʼtamid taxtga chiqqan vaqtlar atrofida egallagan va yuzlab turk askarlari bilan Suriyaga yuborilgan. Dastlab bu viloyatda oʻz hokimiyatini oʻrnatishda qiyinchiliklarga duch kelgan, chunki u yerda isyonchi Iso ibn ash-Shayx faoliyat yuritayotgan edi. Amajur Damashq yaqinida u bilan jang qilishga majbur boʻlgan. Kuchlar soni jihatidan ancha kam boʻlishiga qaramay, Amajur jangda gʻalaba qozongan, Isoning qoʻshinini tor-mor keltirgan va uning oʻgʻli Mansurni oʻldirgan. Bu jangdan koʻp oʻtmay, Iso Suriyani tark etib, Armanistonga chekingan. Natijada, Amajur Damashq hokimi sifatida mustahkam mavqega ega boʻlgan[5].

Keyingi bir necha yil davomida Amajur viloyatni qatʼiy nazorat ostida boshqargan. Viloyatda tartibni taʼminlagan, yoʻllarni xavfsiz holatga keltirgan va qaroqchilarga qarshi kurashgan[6]. Shu bilan birga, uning hokimligi davrida qattiq soliq siyosati joriy etilgan va katta inflyatsiya davri boshlangan, bu esa aholining umumiy qashshoqlashishiga olib kelgan[7]. Taxminan 876-yilda Amajur Suriyaning Sur shahridagi masjidlardan biriga Qur’on hadya qilgan. Ushbu qoʻlyozmadan bir nechta varaqlar hozirgacha saqlanib qolgan[8].

  1. Gil, p. 300; Abu al-Fath, p. 36, al-Kindi, p. 215, al-Mas’udi, p. 67
  2. "Islamic Manuscripts;" Ettinghausen, p. 74
  3. Cobb, p. 40
  4. Pingree, „Banu Amajur“
  5. Gil, p. 300; Cobb, p. 39; al-Yaʼqubi, pp. 618, 620, 621; al-Tabari, pp. 116-17; Ibn al-Athir, p. 226; al-Kindi, p. 215
  6. Cobb, pp. 15, 41; Ibn 'Asakir, pp. 218-20
  7. Abu al-Fath, p. 98. From 872 until 878 Ahmad ibn al-Mudabbir was in charge of financial affairs in Damascus, Jordan and Palestine; Gottschalk, p. 880
  8. "Islamic Manuscripts;" Ettinghausen, p. 74