Alberobello

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Alberobello (Italyancha talaffuzi: ˌalberoˈbɛllo , Manosi: „Chiroyli daraxt“) — Italiyaning janubidagi Apuliya yerida joylashgan Bari Metropolitan Siti tarkibiga kiruvchi kichik shaharcha va kommunalari. U 10735 nafar aholiga ega va oʻzining noyob trullo binolari bilan mashhur. Alberobello trulli 1996-yildan beri UNESKOning Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan[1].

Tarix[tahrir | manbasini tahrirlash]

Hududni birinchi bosib olish faqat XVI asrning boshlarida Conversano grafi Andrea Matteo III Acquaviva d’Aragonaning tashabbusi bilan boshlangan. U nochidan kelgan qirqqa yaqin dehqon oilalariga bu yerga joylashib, yer dehqonchilik qilishga ruxsat berib, hosilning o‘ndan bir qismini unga berish majburiyatini oldi.

Alberobello trulli tomlari

1635-yilda uning vorisi graf Giangirolamo II (1600-1665) taverna va notiqlik xonalari boʻlgan mehmonxona qurdi va bir nechta kichik uylar qurish bilan oʻrmonni urbanizatsiya qilishni boshladi. Shahar hududining kengayishiga ohaktosh, karst va kalkerli choʻkindilarning koʻpligi va grafning ruxsati bilan oʻziga xos trulli boʻladigan ohak ishlatmasdan faqat quruq devorlari boʻlgan uylar qurish yordam berdi. Uylarni quruq toshlardan qurish majburiyati Neapol Qirolligining ispan noibiga soliq toʻlamaslik uchun hisobning maqsadga muvofiqligi edi. Alberobello markazi qadimgi Kana daryosi koʻchalarida qurilgan, u erda hozir Juzeppe Martelotta largosi joylashgan.

Alberobello 1797-yil 27-maygacha, Burbon qiroli Ferdinand IV kichik qishloqni qirollik shahriga koʻtarib, uni graflarning feodal qulligidan ozod qilguniga qadar Aragon Akvavivasining fiefi boʻlib qoldi. 1797-yil 22-iyunda Franchesko Juzeppe Lipolisning birinchi meri saylandi.

Alberobello butun trulli tumaniga ega yagona aholi yashaydigan markaz boʻlib, Itria vodiysi trullilarining madaniy poytaxti hisoblanadi.

Alberobelloning Trulli Tomlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Bir qator trulli

Trulli tarixi Prammatica De Baronibus bilan bogʻliq boʻlib, 15-asrda Neapol Qirolligining farmoni boʻlib, u har bir yangi aholi punktini oʻlponga solgan. 1481-yilda Alberobello hududining egalari boʻlgan 1481-yildan Konversano D’Akvaviva D’Aragona graflari keyinchalik aholiga oʻz turar-joylarini quruq, ohak ishlatmasdan qurishni, shuning uchun ularni xavfli binolarga aylantirish va osongina buzishni talab qildilar. .

Faqat toshlardan foydalanishga majbur boʻlgan dehqonlar eng oddiy konfiguratsiyani oʻz-oʻzidan qoʻllab-quvvatlanadigan gumbazli tomga ega dumaloq shaklda topdilar. Tomlar meʼmorning imzosini ifodalovchi dekorativ choʻqqilar bilan bezatilgan (master trullaro ).

Xalqaro munosabatlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Alberobello egizaklar:

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Centre. „The Trulli of Alberobello“ (en). UNESCO World Heritage Centre. Qaraldi: 5-fevral 2019-yil.

Tashqi havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]