Al-Qosim Jannun
| Al-Qosim Jannun | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Amir | |||||
| Saltanat | 937–949 | ||||
| Oʻtmishdoshi | al-Hasan al-Hajjam | ||||
| Davomchisi | Abu-l-Aysh ibn al-Qosim Jannun | ||||
| |||||
| Sulola | Idrisiylar | ||||
| Dini | Islom | ||||
Al-Qosim Jannun ibn Muhammad (arabcha: القاسم جنون بن محمد ) 937–949-yillarda Marokashda Idrisiylar hukmdori boʻlgan.
Al-Qosim Idrisiylar sulolasining kichik tarmogʻidan kelib chiqqan: uning bobosi al-Qosim sulolaning ikkinchi hukmdori boʻlmish Idris II ning kichik oʻgʻli edi[1]. 10-asr boshida Marokashdagi Idrisiylar hukmronligi turli Idrisiylar avlodlari va raqib Abu Sahl oilasi oʻrtasidagi fuqarolar urushi, xorijiylar qoʻzgʻolonlari, yangi tashkil topgan Fotimiylar xalifaligining bosqini hamda Umaviylarning Kordova xalifaligi aralashuvi oqibatida inqirozga uchradi[1][2]. 930-yillarda hokimiyat uchun kurash avj oldi. Mamlakatning shimolidagi ayrim hududlarni boshqargan al-Qosim dastlab isyonchi fotimiy sarkardasi Muso ibn Abi-l-Afiyaga qarshi fotimiylar tomonida boʻldi[1]. Fotimiylar yordami bilan Ibn Abi-l-Afiya tor-mor etilib oʻldirildi, bu esa al-Qosimga mamlakatning shimoliy hududlarida, Rif togʻlari va undan narida, jumladan Basra, Azayla va Tanjerda avtonom amirlik barpo etish imkonini berdi[1][3]. Avvaliga fotimiylar tobeligida boʻlgan u 944-yildan keyin Umaviylar tomoniga oʻgʻdi[1].
949-yilda u vafot etgach, al-Qosimning oʻrnini oʻgʻillari Abu-l-Aysh va al-Hasan egalladi[1][3].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Benchekroun 2018.
- ↑ Eustache 1971, ss. 1035–1036.
- ↑ 3,0 3,1 Eustache 1971, s. 1036.
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Benchekroun, Chafik T. (2018). "Idrīsids". in Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; Matringe, Denis et al.. Encyclopaedia of Islam (3- nashri). Brill Online. doi:10.1163/1573-3912_ei3_COM_32374. ISSN 1873-9830. https://doi.org/10.1163/1573-3912_ei3_COM_32374.
- Eustache, D. (1971). "Idrīsids". in Lewis, B.. Encyclopaedia of Islam. Volume III: H–Iram (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 1035–1037 b. doi:10.1163/1573-3912_islam_SIM_3495. OCLC 495469525. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=Idr%C4%ABsids&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.
| Vakant Fotimiylar bosqini Lavozimni soʻnggi marta Hasan I al-Hajjam
|
Marokashdagi Idrisiylar amiri 937–949 |