Kontent qismiga oʻtish

Al-Osmani masjidi

Masjid
Al-Osmani masjidi
Masjid Al-Osmani
مسجد العثمانا
Mamlakat Indoneziya
HududShimoliy Sumatra
ShaharMedan
Koordinatalar3°43′56″N 98°40′34″E / 3.732239°N 98.676205°E / 3.732239; 98.676205
Yoʻnalishisunniy
Masjid turiJomeʼ-Masjid
Meʼmoriy uslubYaqin Sharq, Hind, Ispan, malay va xitoy meʼmorchiligi
MeʼmorGD Langereis
AsoschiSulton Usmon Perkasa Alam
HomiylarSulton Mahmud ar-Rashid
Binokorlik18701872
Asosiy sana:
1854-yil
Umumiy maydoni26 x 26 metr
Gumbazlar soni1 ta
Gumbazlar soni1 ta
Qurilish materialiyog‘och
Holatiamaldagi
Tarovih
Saharlik va iftorlik

Al-Osmani masjidi – Indoneziyaning Shimoliy Sumatra viloyati Medan shahridagi masjid. Masjid Medan Labuhan tumani hududida joylashgani uchun Labuhan masjidi nomi bilan ham tanilgan. Masjid K. L. Yos Sudarso koʻchasida, Pekan Labuhan kichik tumani (subdistrikti)da, Medan shahridan taxminan 20 kilometr shimolda joylashgan. Ushbu masjid roʻparasida YASPI maktabi (Islomiy taʼlim jamgʻarmasi) nomli maktab bor, masjiddan uzoq boʻlmagan joyda Pekong Lima nomli xitoy ibodatxonasi joylashgan boʻlib, ibodatxona roʻparasida Labuhan bozoriga olib boradigan yoʻlak mavjud. Masjid Medan shahridagi eng qadimgi masjiddir.

Al-Osmani masjidi 1854-yilda Deli sultonligining 7-sultoni Sulton Usmon Perkasa Alam tomonidan yogʻoch materialdan qurdirilgan. Keyin 1870—1872-yillarda yogʻochdan qurilgan masjid Sulton Usmonning farzandi, Deli sultonligining 8-sultoni boʻlgan Sulton Mahmud Perkasa Alam tomonidan doimiy (mustahkam) bino sifatida qayta qurdirilgan.

Masjidning taxminan 1900–1916-yillarda olingan surati

Hozirga qadar masjid ibodat joyi boʻlishidan tashqari, diniy bayramlarni oʻtkazish va nishonlash uchun hamda Medanning shimoliy hududlaridan keladigan Makka ziyoratchilarining (haj va umra qiluvchilarning) joʻnash joyi sifatida ham foydalanilgan. Ushbu masjidda besh nafar qirollik qabristoni vakillari dafn etilgan: Tuanku Panglima Pasutan (Deli sultonligining 4-sultoni), Tuanku Panglima Gandar Vohid (Deli sultonligining 5-sultoni), Sulton Amaluddin Perkasa Alam (Deli sultonligining 6-sultoni), Sulton Usmon Perkasa Alam va Sulton Mahmud Perkasa Alam[1].

Arxitekturasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Dastlab qurilganida Al-Osmani masjidi faqat 16 x 16 metr oʻlchamda boʻlib, asosiy materiali yogʻoch edi. 1870-yilda Deli VIII sultoni Sulton Mahmud Al-Rashid masjidni golland meʼmori GD Langereisga qayta loyihalatgan. Yevropa va Forsdan keltirilgan materiallardan foydalangan holda poydevori mustahkam (doimiy) qilib qurilishidan tashqari, uning oʻlchami ham 26 x 26 metrgacha kengaytirilgan. Taʼmirlash ishlari 1872-yilda yakunlangan.

Ushbu masjid binosida bir necha bor qayta tiklash ishlari olib borilgan boʻlsa-da, binoning asl meʼmoriy qiyofasi yoʻqotilmagan: u Yaqin Sharq, Hind, Ispan, malay va xitoy uslublarining uygʻunlashmasidan iborat[2].

Meʼmoriy uygʻunlikni turli yoʻnalishlar asosida koʻrish mumkin: masalan, masjidning xitoy uslubidagi bezakli eshigi, hind ruhidagi oʻymakorliklar hamda Yaqin Sharq kayfiyatidagi bezaklar bilan uygʻunlashgan yevropa uslubidagi meʼmorchilik. Loyiha oʻziga xos: sakkiz qirrali mis gumbazli hind uslubini namoyon etadi. Gumbazlar ogʻirligi 2,5 tonnagacha yetadigan jezdan yasalgan.

Al-Osmani masjidida asosan sariq rang ustun boʻlib, u malaylar faxri sanaladigan oltin-sariq rangdadir; bu ranglar hashamat va ulugʻvorlikni anglatadi. Shuningdek, yashil rang bilan uygʻunlashtirilgan boʻlib, u islomiy falsafani bildiradi.

  1. „Masjid Al-Osmani“ (2012-yil 16-iyun).
  2. „Menggali Kemegahan Arsitektur Mesjid Al-Osmani Bernuansa Empat Negara“ (2012-yil 16-iyun). 2016-yil 11-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 4-iyul.