Al-Muhallab ibn Abu Sufra
| Al-Muhallab ibn Abu Sufra al-Azdiy | |
|---|---|
 Arab–Sosoniylar uslubidagi kumush dirham Bishopurda al-Muhallab ibn Abu Sufra nomi bilan zarb qilingan, 694/695-yil | |
| Zubayriylarning Pars viloyati hokimi | |
|
Mansab davri 685 – 686 | |
| Hukmdor | Abdulloh ibn az-Zubayr (h. 683–692) |
| Zubayriylarning Mosul viloyati hokimi[a] | |
| Hukmdor | Abdulloh ibn az-Zubayr (h. 683–692) |
| Oʻtmishdoshi | Ibrohim ibn al-Ashtar |
| Vorisi | Ibrohim ibn al-Ashtar |
| Umaviylar xalifaligining Xuroson viloyati hokimi[b] | |
| Hukmdor | Abdulmalik ibn Marvon (h. 685–705) |
| Oʻtmishdoshi | Umayya ibn Abdulloh ibn Xolid ibn Asid |
| Vorisi | Yazid ibn al-Muhallab |
| Shaxsiy maʼlumotlari | |
| Tavalludi |
tax. 632 Dibba al-Fujayra, Roshidun xalifaligi (hozirgi BAA) |
| Vafoti |
702 Marvirud, Umaviylar xalifaligi |
| Turmush oʻrtogʻi |
Xayra al-Qushayriyya Bahla |
| Bolalari |
Abdulmalik Habib Marvon Mudrik Al-Mufaddal Muhammad Al-Mugʻira Qabisa Yazid Ziyod Abu Uyoyna Hind |
| Ota-onasi | Abu Sufra al-Azdiy |
Abu Said al-Muhallab ibn Abu Sufra al-Azdiy (arabcha: أَبْو سَعِيْد ٱلْمُهَلَّب ابْن أَبِي صُفْرَة ٱلْأَزْدِي) (taxminan 632-yilda tugʻilgan – 702-yilda vafot etgan) – Azd qabilasidan boʻlgan arab sarkardasi. 640-yillarning oʻrtalaridan to vafotiga qadar Roshidun, Umaviy va Zubayriy xalifalari qoʻl ostida janglarda qatnashgan. Ketma-ket Pars (685–686), Mosul, Armaniston va Ozarbayjon (687–688) va Xuroson (698–702) viloyatlarida hokimlik qilgan. Muhallabiylar nomi bilan mashhur boʻlgan al-Muhallabning avlodlari oʻta nufuzli oilalardan biri boʻlib, ushbu oilaning koʻp aʼzolari Umaviy va Abbosiy xalifalari davrida yuqori lavozimlarda xizmat qilgan, shuningdek, oʻsha davrning taniqli olimlari boʻlishgan.
Hayoti
[tahrir | manbasini tahrirlash]Al-Muhallab taxminan 632-yilda tugʻilgan. Aksar manbalarga koʻra, uning otasi Abu Sufra Azd qabilasidan boʻlgan. IX asr tarixchisi Balozuriy uning nufuzli oilalardan biriga[3] mansub ekanini taʼkidlagan. Biroq IX asr tarixchisi Abu Ubaydaning soʻzlariga koʻra, Abu Sufra forslik toʻquvchi boʻlib, Ummonga koʻchib oʻtgan va Basraga joylashgan. Ushbu manbaga koʻra, u janglarda koʻrsatgan jasorati tufayli Azd qabilasi tomonidan shu qabila aʼzosi sifatida qabul qilingan[3]. Azd qabilasi Ummonda Islomdan oldingi davrlardan buyon hukmronlik qilgan va shu sababli Azd Ummon deb atalgan. Qabilaning bunday nomlanishiga sabab ularni gʻarbiy Arabistonda joylashgan Azd Sarat qabilasidan ajratib turish boʻlgan[4].
Izohlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Al-Muhallabning Mosuldagi hokimligi Jazira, Armaniston va Ozarbayjon hududlarini o‘z ichiga olgan.[1][2]
- ↑ Xuroson Hajjoj ibn Yusufning Iroqdagi hokimligiga biriktirilgan edi. Hajjaj al-Muhallabni Xuroson ustidan o‘zining noibi etib tayinlagan
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Crone 1993, s. 357.
- ↑ Fishbein 1990, ss. 110, 118.
- ↑ 3,0 3,1 Crone 1993.
- ↑ Strenziok 1960.
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Crone, P. (1993). "Al-Muhallab b. Abī Ṣufra". in Bosworth, C. E.. Encyclopaedia of Islam. Volume VII: Mif–Naz (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. p. 357. ISBN 978-90-04-09419-2. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=Al-Muhallab+b.+Ab%C4%AB+%E1%B9%A2ufra&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.
- Crone, P. (1993b). "Muhallabids". in Bosworth, C. E.. Encyclopaedia of Islam. Volume VII: Mif–Naz (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 358–360 b. ISBN 978-90-04-09419-2. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=Muhallabids&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.
- The History of al-Ṭabarī, Volume XXI: The Victory of the Marwānids, A.D. 685–693/A.H. 66–73, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1990. ISBN 978-0-7914-0221-4.
- The History of al-Ṭabarī, Volume XX: The Collapse of Sufyānid Authority and the Coming of the Marwānids: The Caliphates of Muʿāwiyah II and Marwān I and the Beginning of the Caliphate of ʿAbd al-Malik, A.D. 683–685/A.H. 64–66, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1989. ISBN 978-0-88706-855-3.
- The History of al-Ṭabarī, Volume XXIII: The Zenith of the Marwānid House: The Last Years of ʿAbd al-Malik and the Caliphate of al-Walīd, A.D. 700–715/A.H. 81–95, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1990. ISBN 978-0-88706-721-1.
- Kennedy, Hugh. The Great Arab Conquests: How the Spread of Islam Changed the World We Live In. Philadelphia: Da Capo Press, 2007. ISBN 978-0-306-81585-0.
- Rubinacci, R. (1960). "Azārika". in Gibb, H. A. R.. Encyclopaedia of Islam. Volume I: A–B (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 810–811 b. OCLC 495469456. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=Az%C4%81rika&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.
- Shaban, M. A.. The Abbasid Revolution. Cambridge: Cambridge University Press, 1970. ISBN 0-521-29534-3.
- Shaban, M. A.. Islamic History: Volume 1, AD 600-750 (AH 132): A New Interpretation. Cambridge: Cambridge University Press, 1971. ISBN 0-521-08137-8.
- Strenziok, Gert (1960). "Azd". in Gibb, H. A. R.. Encyclopaedia of Islam. Volume I: A–B (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 811–813 b. OCLC 495469456. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=Azd&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.
- Wellhausen, Julius. The Arab Kingdom and its Fall. Calcutta: University of Calcutta, 1927. OCLC 752790641.
- Wink, André. Al-Hind, the Making of the Indo-Islamic World. Boston and Leiden: Brill, 2002. ISBN 0-391-04173-8.
| Oʻtmishdoshi: Umayya ibn Abdulloh |
Xuroson hokimi 697–702 |
Vorisi: Yazid ibn al-Muhallab |