Al-Horis ibn al-Hakam
Al-Horis ibn al-Hakam ibn Abu al-Os ibn Umayya (arabcha: الحارث بن الحكم) – xalifa Usmonning (h. 644–656) yaqin maslahatchisi va amakivachchasi. 647-yilda Shimoliy Afrikadagi vizantiyaliklarga qarshi yurishda muhim rol oʻynagan va keyinchalik xalifalik poytaxti Madinada bozor nazoratchisi etib tayinlangan. Al-Horisning avlodlari, ayniqsa, uning ukasi Marvon I ning avlodi boʻlgan Marvoniylar sulolasi (684–750) davrida Umaviylar xalifaligida yirik yer egasi va hokim sifatida faoliyat yuritgan.
Hayoti
[tahrir | manbasini tahrirlash]Al-Horis al-Hakam ibn Abu al-Osning oʻgʻli, boʻlajak Umaviy xalifa Marvon I ning ukasi, shuningdek, xalifa Usmonning (h. 644–656) amakivachchasi edi[1]. Usmon xalifaligi davrida al-Horis va Marvon xalifa Usmonning bosh maslahatchilaridan biri sifatida katta taʼsir kuchiga ega edilar[2].
Tarixchi al-Balozuriyning soʻzlariga koʻra, 647 (yoki 648 yoki 649)-yilda xalifa Usmon al-Horisni qoʻshin boshligʻi etib tayinlab, uni Misr hokimi Abdulloh ibn Saʼd ibn Abu Sarhga yordamga yuborgan. Harbiy kuchlar yetib kelgach, Abdulloh umumiy qoʻmondonlikni oʻz zimmasiga olgan va musulmon qoʻshinlariga vizantiyaliklar nazorati ostidagi Afrika Eksarxligi (Shimoliy Afrika)ga qarshi yurishda boshchilik qilgan[3].