Kontent qismiga oʻtish

Al-Ashraf Kujuk

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Al-Ashraf Kujuk
Al-malik al-Ashraf
Misr va Suriya sultoni
Saltanat 5-avgust 1341 – 21-yanvar 1342
Oʻtmishdoshi Al-Mansur Abu Bakr
Davomchisi An-Nasir Ahmad
Regent Qavsuvn
Farzandlari Yoʻq
Toʻliq nomi
Al-malik al-Ashraf Alou ad-Din Kujuk ibn Muhammad ibn Qalavun
Uy Qalavuniylar
Sulola Bahriy
Otasi An-Nasir Muhammad
Onasi Ardu
Dini Islom

Al-Ashraf Alouddin Kujuk ibn Muhammad ibn Qalavun (arabcha: الأشرف علاءالدين كجك‎), al-Ashraf Kujuk nomi bilan yaxshi tanilgan (shuningdek Küçük/Küchük deb ham yoziladi), (1334 – 1345-yil sentabr) 1341-yil avgustidan 1342-yil yanvarigacha mamluk sultoni boʻlgan. U taxtga chiqqanda juda yosh edi va haqiqiy hokimiyat uning regenti, amir Qavsuvn qoʻlida boʻlib, u Kujukning otasi sulton An-Nosir Muhammadning (1310–1341-yillarda hukmronlik qilgan) yirik amaldori edi. Qavsuvn 1341-yil dekabr oxirida mamluk qoʻzgʻoloni natijasida hokimiyatdan chetlashtirilgach, oradan bir necha hafta oʻtib Kujuk taxtdan agʻdarildi. Keyinchalik sultonlikdagi siyosiy fitnalar tufayli Kujuk oʻn bir yoshida oʻldiriladi.

Kujuk 1334-yilda otasi sulton An-Nosir Muhammad (1310–1341-yillarda hukmronlik qilgan) va uning tatar rafiqasi Ardudan tugʻilgan[1][2]. 1341-yil avgustida, besh yoki olti yoshida, Kujuk Misrning qudratli arbobi, amir Qavsuvn tomonidan sulton etib oʻtqazildi; Qavsuvn uning regenti sifatida xizmat qilib, aslida hokimiyat jilovini oʻzi qoʻlida ushlab turardi[3]. Kujuk Qavsuvn tomonidan Kujukning katta oʻgay akasi va salafiy boʻlgan sulton Al-Mansur Abu Bakr hibsga olinib qatl etilgach sulton etib tayinlandi[3]. Qavsuvn mamluk qoʻzgʻoloni chogʻida hokimiyatdan agʻdarilib oʻldirilganidan soʻng, 1342-yil 21-yanvarda Kujuk taxtdan chetlatildi va uning oʻrniga katta oʻgay akasi An-Nasir Ahmad oʻtirdi[4].

Taxtdan agʻdarilgach, Kujuk onasining parvarishiga qaytarilib, Qohira qal’asining ayollar qismiga joylashtirildi[5]. Kujukning oʻgay akasi As-Solih Ismoil (1342–1345-yillarda hukmronlik qilgan) davrida, As-Solih Ismoil va uning onasi Kujukni taxt uchun potensial da’vogar sifatida koʻrishardi[5]. 1345-yil avgustida As-Solih Ismoil bir necha oy davomida aziyat chekayotgan xastalikdan vafot etdi. Uning onasi As-Solih Ismoilning xastaligiga Kujukning onasi sehr-jodu qilgani sabab boʻlgan, deb aybladi[5]. Natijada, Kujuk 1345-yil sentabr oyida oʻn bir yoshida oʻldirildi[2][5].

  1. Bauden, Frédéric (2009). "The Sons of al-Nāṣir Muḥammad and the Politics of Puppets: Where Did It All Start?". Mamluk Studies Review (Middle East Documentation Center, The University of Chicago) 13 (1): 63. http://mamluk.uchicago.edu/MSR_XIII-1_2009-Bauden_pp53-81.pdf. 
  2. 2,0 2,1 Bauden, Frédéric „The Qalawunids: A Pedigree“. University of Chicago. Qaraldi: 2016-yil 25-fevral.
  3. 3,0 3,1 Drory 2006, p. 20.
  4. Drory 2006, p. 24.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Holt 1986, p. 122.
Al-Ashraf Kujuk
Mamluk sultonligi Cadet branch
Tavalludi: 1334 Vafoti: 1345-yil sentabr
Humkdorlik unvoni
Oldingisi Misr va Suriya sultoni
1341-yil avgust – 1342-yil 21-yanvar
with Qavsuvn
Keyingisi