Ajnadayn jangi

Ajnadayn jangi
Sanalar 634-yil iyul-avgust Urush yeri Ajnadayn, Falastin I (Falastin) Natija Musulmonlarning gʻalabasi
Qoʻmondonlar
Vizantiya imperiyasi Vardan Theodore	Roshidun xalifaligi Xolid ibn Valid Amr ibn al-Os Abu Ubayda ibn Jarroh Shurahbil ibn Hasana Yazid ibn Abu Sufyon Uboda ibn as-Somit Ziror ibn al-Avzar al-Asadiy
Kuchlar
maksimum 40,000 – taxminan tax. 100	maksimum 500 – tax. 20,000

Ajnadayn jangi (arabcha: معركة أجنادين‎‎) – 634-yil iyul yoki avgust oyida (hijriy 13-yil Jumodilavval yoki Jumodissoni oyi) Falastinning Bayt Jibrin qishlogʻiga yaqin joyda kechgan jang. Vizantiya (Rim) imperiyasi va arablarning Roshidun xalifaligi armiyasi oʻrtasida boʻlib oʻtgan birinchi yirik jang boʻlib, musulmonlar hal qiluvchi gʻalabaga erishgan. Ushbu jang tafsilotlari, asosan, IX asr tarixchisi al-Voqidiy tomonidan keltirilgan musulmon manbalar orqali maʼlum.

Tarixi

David Nicollening soʻzlariga koʻra, Roshidun qoʻshini poytaxt shahar Madinani 633-yilning kuzida, katta ehtimol bilan esa 634-yilning boshida tark etgan. Roshidun armiyasi birinchi marta 4-fevral kuni Dathin shahrida vizantiyaliklar bilan toʻqnash kelib, ularni magʻlubiyatga uchratgan. Shundan soʻng, Himsda joylashgan imperator Herakleios, Caesarea Maritima shahrini himoya qilish uchun janubga qoʻshimcha kuchlar yuborishga qaror qildi. Bunga javoban qoʻmondon Xolid ibn al-Validga Sosoniylar davlatiga qarshi yurishlarni toʻxtatib, Suriyaga borish buyurildi. Shundan keyin Xolid 24-aprelga qadar Vizantiya bilan ittifoqdosh Gʻassoniylarni magʻlub etgan va deyarli qarshiliksiz Bosraga kirishga muvaffaq boʻlgan. Bu vaqtda Xolid Abu Ubayda ibn al-Jarroh, Yazid ibn Abu Sufyon, Amr ibn al-Os va Shurahbil ibn Hasana kabi sarkardalar boshchiligidagi bir qancha qoʻshinlar bilan birlashgan.

Adabiyotlar

• Athamina, Khalil (2014). "Ad̲j̲nādayn". The Encyclopedia of Islam, Third Edition. BRILL. ISSN 1573-3912. http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/ajna-dayn-COM_24816. 
• Donner, Fred McGraw. The Early Islamic Conquests. Princeton University Press, 1981. ISBN 978-0691053271. 
• Gibb, H.A.R. (1986). "Ad̲j̲nādayn". The Encyclopedia of Islam, New Edition, Volume I: A–B. Leiden and New York: BRILL. p. 208. ISBN 90-04-08114-3. https://archive.org/details/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/01.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.Gibb.Kramersetc.UndPatIUA.v1.A-B.PhotRepr.Leid.EJBrill.1960.1986./page/n226/mode/1up. 
• Kaegi, Walter Emil. Byzantium and the early Islamic conquests. Cambridge: Cambridge University Press, 1995. ISBN 978-0-521-48455-8. 
• Morray, David „Ajnadain, battle of“, . The Oxford Companion to Military History Richard Holmes: . Oxford University Press, 2001. 
• Sourdel, D. (1965). "Filasṭīn — I. Palestine under Islamic Rule". in Lewis, B.. Encyclopaedia of Islam. Volume II: C–G (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 910–913 b. OCLC 495469475. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=Filas%E1%B9%AD%C4%ABn+%E2%80%94+I.+Palestine+under+Islamic+Rule&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.