Ajeeb
Ajeeb – shaxmat oʻynaydigan „avtomat“ boʻlib, u 1868-yilda mebelsoz Charles Hooper tomonidan yaratilgan va ilk bor Royal Polytechnical Instituteda namoyish etilgan[1]. Toʻliq avtomatlashtirilgandek koʻrsatilgan bu qurilma aslida ichida yashirincha oʻtirgan kuchli shaxmatchi yordamida boshqarilgan sunʼiy mexanik texnologiya namunasi edi. U minglab tomoshabinlarni oʻziga tortgan boʻlib, uning raqiblari orasida Harry Houdini, Theodore Roosevelt va O. Henry kabi mashhurlar ham boʻlgan.
Ajeeb nomi arabcha ʿajīb (عجيب) – „ajoyib“, „hayratlanarli“ degan soʻzdan olingan. Ushbu qurilmaning orqasida turgan „daho“ shaxmatchilar orasida Harry Nelson Pillsbury (1898–1904), Albert Beauregard Hodges, Constant Ferdinand Burille, Charles Moehle va Charles Francis Barker boʻlgan[2][3]. Ajeeb 1885-yilda Eden muzeyida, 1915-yilda esa Coney Islandda namoyish etilgan[4].
Qurilma shaxmatdan tashqari, dama ham oʻynagan. Ajeeb kabi qurilmalar mashhur Mexanik turkdan keyin va Mefistodan oldin yaratilgan[5][6].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Schaeffer, Jonathan. One jump ahead. Springer, 1997 — 90-bet. ISBN 0-387-94930-5. Qaraldi: 2009-yil 10-mart. „ajeeb chess.“
- ↑ „Constant Ferdinand Burille“. Chessville. 2010-yil 19-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 14-fevral.
- ↑ Urcan, Olimpiu; Hilbert, John. W.H.K. Pollock: A Chess Biography with 523 Games. Jefferson, NC: McFarland & Company, Inc. Publishers, 2017 — 93-bet. ISBN 9780786458684.
- ↑ Goody, Alex. Modernist Articulations: A Cultural Study of Djuna Barnes, Mina Loy and Gertrude Stein. New York: Palgrave Macmillan, 2007 — 213-bet. ISBN 9781349352685.
- ↑ Chess Automatons (Wayback Machine saytida 2008-10-08 sanasida arxivlangan)
- ↑ ChessBase :: Spotlights :: Der Schachtürke (Wayback Machine saytida 2009-03-12 sanasida arxivlangan)
 | Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |