Aioli
 Kataloniya va O‘rta yer dengizi oshxonasining Milliy taomlar ro‘yhatiga kiritilgan | |
| Milliy oshxona |
 Fransiya |
|---|---|
| Asosiy komponentlari |
Sarimsoq Zaytun yog‘i |
Aioli (fransuzcha: aïoli, yoki ʻʻall-i-oliʻʻ, yaʼni „sarimsoq va zaytun moyi“) — sarimsoq va zaytun moyidan tayyorlangan sous.
Ushbu sous O‘rta yer dengizi shimoliy qirg‘og‘i - Ispaniyadan to Italiyagacha bo‘lgan hududlarda juda mashhur. Uning turli xil ko‘rinishlarda tayyorlanadigan usullari mavjud. Misol uchun uning bitta turida tuxum (faqat sarig‘i yoki faqat oq suyuqlik qismi), limon sharbati, suv hamda xantal qo‘shiladi. Kataloniya hududlarida esa uni tayyorlash uchun nokdan ham foydalaniladi.
O‘rta yer dengizi oshxonasida aioli odatda dengiz mahsulotlari, baliqli sho‘rvalar, qovurilgan tovuq go‘shti hamda krutonlar bilan dasturxonga tortiladi. Kataloniya oshxonasida esa u grilda qovurilgan qo‘zichoq va sabzavotlar, shuningdek, paella (guruch, zaytun moyi va go‘sht yoki dengiz mahsulotlari bilan pishiriladigan ispan milliy taomi) bilan birga iste’mol qilinadi. Odatda aioli xona haroratida tindirish uchun qo‘yib qo‘yiladi.
Provansda (Fransiyaning janubi-sharqidagi tarixiy viloyat boʻlib, hozir Provans-Alpes-Kot-d’Azur mintaqasining bir qismi) qaynatilgan sabzavotlar (odatda sabzi, kartoshka va loviya dukkaklari), qaynatilgan baliq (yangi yoki tuzlangan treska balig‘i) hamda qaynatilgan tuxumlardan iborat, aioli sousi bilan tortiladigan to‘liq taom nomi hisoblanadi. Fransiyada esa aioli ko‘pincha qaynatilgan qisqichbaqalar va dengiz shilliqqurtlari bilan birga dengiz mahsulotlari assortisi tarzida tortiladi.
Oddiy aioli — sarimsoqni yaxshilab maydalash va unga oz-ozdan kam miqdorda zaytun moyini qo‘shish orqali tayyorlanadi va natijada xushtaʼm va yoqimli qayla paydo bo‘ladi[1].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Sous ayoli (salatnaya zapravka). Astrologiya i kulinariya. Astrologiya dlya gurmanov, ili Kulinarnie resepti dlya kajdogo znaka zodiaka. Sidni Omarr, Mayk Roy. ISBN 5457034763, 9785457034761
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Charles Sinclair. aioli // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 10. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.
- Erhard Gorys. Aïoli // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 13. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.