Adana viloyati (Usmoniylar imperiyasi)
Adana viloyati[1] Kichik Osiyo janubi-sharqida joylashgan Usmoniylar imperiyasining birinchi darajali maʼmuriy boʻlinmasi (viloyat) boʻlib, Kilikiya mintaqasini oʻz ichiga olgan[2]. 1869-yil may oyida tashkil etilgan[3]. Gʻarbda Konya viloyati, shimolda Anqara viloyati va Sivas viloyati, sharq va janubda esa Halab viloyati bilan chegaradosh boʻlgan. Adana viloyati hozirgi Turkiyaning Chukurova mintaqasiga toʻgʻri keladi.
Demografiyasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]XX asr boshlarida viloyat maydoni taxminan 14,494 kvadrat milya (37,540 km2) boʻlgan, 1885-yildagi Usmoniylarning aholini roʻyxatga olish ishlarining dastlabki natijalariga (1908-yilda eʼlon qilingan) koʻra, viloyat aholisi 402 439 kishi deb qayd etilgan[4]. Aholi soni haqidagi maʼlumotlarning aniqligi u toʻplangan hududga qarab „taxminiy“dan „faraziy“gacha boʻlgan darajada baholangan[4].
Iqtisodiy tarix
[tahrir | manbasini tahrirlash]1911-yilgi Britannica entsiklopediyasida ushbu viloyat togʻli hududlarda foydalanilmagan boy mineral resurslarga ega, sohilboʻyi tekisliklarida esa paxta, guruch, don, shakar va mevalar yetishtiriladigan unumdor yerlar sifatida tavsiflangan[2]. 1920-yilda mintaqaning gʻarbiy qismi oʻrmonlar bilan qoplangan boʻlib, bu hududda dehqonchilik uncha rivojlanmagan edi. Kilikiya mintaqasi esa oʻzining qishloq xoʻjaligi sohasidagi ishlab chiqarishi bilan mashhur boʻlib, u yerda bugʻdoy, arpa, suli, guruch, urugʻlar, opium, shahar qamish va paxta yetishtirilgan. Paxta yetishtirish Birinchi jahon urushi arafasida yanada ommalashdi. 1912-yilda mintaqada 110 000 paxta balyasi va 35 000 tonna paxta urugʻi ishlab chiqarilgan[5]. XX asr boshlarida bu hududda pirrit (temir sulfid) qazib olingan[6].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Geographical Dictionary of the World. Concept) Publishing Company, 1906 — 1796-bet. ISBN 978-81-7268-012-1.
- ↑ 2,0 2,1
Chisholm, Hugh, ed. (1911) "Adana" Encyclopædia Britannica (11chi nashri) Cambridge University Press
- ↑ ; Fatma Muge Gocek; Norman M. NaimarkA Question of Genocide:Armenians and Turks at the End of the Ottoman Empire. Oxford University Press, 2011 — 67-bet. ISBN 978-0-19-979276-4.
- ↑ 4,0 4,1 [1] Asia by A. H. Keane, page 459
- ↑ Prothero, G.W.. Anatolia. London: H.M. Stationery Office, 1920.
- ↑ Prothero, G.W.. Anatolia. London: H.M. Stationery Office, 1920 — 106-bet.
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash] |
Vikiomborda Adana viloyati (Usmoniylar imperiyasi) haqida turkum mavjud |
- Chisholm, Hugh, ed. (1911) "Adana" Encyclopædia Britannica (11chi nashri) Cambridge University Press