Achchiqbodom

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Achchiqbodom (Amygdalus bucharica) – raʼnodoshlar oilasiga mansub kichkina daraxt yoki buta. Balandligi 1,5 m ga yaqin. Barglari nashtarsimon yoki tuxumsimon, bo‘yi 3 – 4, eni 1,5 – 2 sm, bir yillik novdalarida bittadan, eski novdalarida g‘uj-g‘uj joylashgan. Gullari ikki jinsli, och binafsha rangli, bo‘yi 14–19, eni 8–11 mm. Bodomning po‘sti qalin tuk bilan qoplangan, bo‘yi 20 – 38 mm. Mag‘zi achchiq. A. mart – aprelda gullab, iyun – iyulda meva beradi. Samarqand, Qashqadaryo, Surxondaryo va Toshkent viloyatlarining dengiz sathidan 850 – 2500 m balandlikdagi adir va tog‘larida, tosh oralarida va sershag‘al tuproqlarda o‘sadi. A.dan shirin mag‘izli bodom va shaftoli yetishtirishda payvandtag sifatida va kam suv, shag‘alli adir va tog‘ qiyalarini daraxtzor va mevazorlashtirishda foydalaniladi. Mag‘izda 50% moy va 2,5 – 4% gacha amigdalin glyukozidi bor, undan har xil dorilar tayyorlanadi. A. moyi yo‘tal, istis-qo, zotiljam va buyrak kasalli-klariga davo. Mahalliy aholi A.ning ildiz po‘stidan matolarni sariq rangga bo‘yashda va teri oshlashda foydalanadi.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil