Abu Bakr Ahmad bin Amr ad-Dahhak bin Maxlad ash-Shayboniy
Ibn Abi Asim ابن أبي عاصم | |
|---|---|
| Unvoni | Imom, Qozi |
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Tavalludi | hijriy 206-yil (821/2 milodiy) |
| Vafoti |
hijriy 287-yil (900 milodiy) |
| Dini | Islom |
| Era | Islom oltin davri |
| Hudud | Iroq |
| Mazhab | Sunniylik |
| Imom | Asariy |
| Asosiy qiziqish(lar)i | Hadis, fiqh |
| Kasbi | Muhaddis, Ulamo, Musulmon faqihi |
Abu Bakr Ahmad bin Amr ad-Dahhak bin Maxlad ash-Shayboniy (arabcha: أبو بكرأحمد بن عمرو بن الضحاك بن مخلد الشيباني; koʻproq Ibn Abi Asim (arabcha: ابن أبي عاصم) nomi bilan tanilgan) — iroqlik 9-asr sunniy olim. Hadis ilmi sohasidagi ishlari bilan mashhur[1].
Hayoti
[tahrir | manbasini tahrirlash]Oila va ilk hayoti
[tahrir | manbasini tahrirlash]Ibn Abi Asim 822-yilda Iroqning Basra shahrida tugʻilgan[2]. U ilmiy muhitdagi oilada ulgʻaygan, chunki otasi ham, bobosi ham paygʻambar rivoyatlari boʻyicha oʻz davrining olimlari boʻlgan[1]. Oilasining ilmiy salohiyati tufayli u yoshligidanoq diniy ilmlarni oʻrgana boshlagan. Diniy taʼlim koʻpincha oʻsmirlikning ilk yillaridan madrasa yoki masjidda boshlanar edi, Ibn Abi Asim esa oʻz davriga nisbatan erta boshlash afzalligiga ega boʻlgan.
Faoliyati
[tahrir | manbasini tahrirlash]Keyinchalik Ibn Abi Asim Basrani tark etib, sharqroqda joylashgan Isfahon shahriga yoʻl oladi. Hayotining soʻnggi davrlarida u yashab turgan yangi shahrida qozi lavozimiga tayinlangan[3].
Vafoti
[tahrir | manbasini tahrirlash]Ibn Abi Asim 900-yilda Isfahonda vafot etgan[2][3]. U 81 yoshda edi va vafoti paytida ham qozi lavozimini egallab turgandi. Eronlik tarixchi Abu Nuaymning yozishicha, Ibn Abi Asim Isfahondagi Doshaboz qabristoniga dafn etilgan[4].
Meros
[tahrir | manbasini tahrirlash]Asarlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]Ibn Abi Asim koʻplab paygʻambar rivoyatlarini ikki jildga jamlab, ularni turli ilohiyotiy va aqidaviy mavzularga koʻra bob-bob qilib tartiblagan. Shuningdek, u birinchi avlod musulmon va Umaviylar xalifasi Mu’oviya haqida ham yozgan[2], biroq bu asar hozir yoʻqolgan. Xuddi shuningdek, uning aniq mavzusi ham tarixchilarga nomaʼlum boʻlib qolgan: Jaloliddin as-Suyutiy bu Mu’oviyaning tushlari haqida kitob boʻlganini aytgan boʻlsa[5], Ibn Hajar uni Mu’oviyaning fazilatlari haqida kitob deb tilga olgan[6]. Ibn Abi Asimning risolasi mavzusi rostdan ham bahsli boʻlganmi yoki u shunchaki har ikkala mavzu haqida yozganmi — bu nomaʼlum.
Sunniy musulmonlar bahosi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Tarixchilar Abu al-Abbos an-Nisviy va Abu Nu’aym Ibn Abi Asimni zohiriy sifatida qayd etganlar[7][8]. U hozirgi davrda zohiriylik maktabi uchun muhim shaxsga aylangan boʻlsa-da, uning fiqhga oid asarlaridan oz qismi zamonaviy davrgacha yetib kelgan.
Yana qarang
[tahrir | manbasini tahrirlash]Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- 1 2 Ibn 'Asakir. The History of Damascus — 87-bet.
- 1 2 3 Cobb, Paul M.. The Lineaments of Islam: Studies in Honor of Fred McGraw Donner. Leiden: Brill Publishers, 2012 — 181-bet.
- 1 2 Kahalah, Mu’jam al-Mu`allifin, v.2, pg.36
- ↑ Abu Nu`aym, The History of Isfahan, v.1, pg.55
- ↑ Al-Suyuti, History of the Caliphs, edited by Muhammad Abu al-Fadl Ibrahim, Cairo: Dar al-Nahdat Misr li at-Tab' wa al-Nashr, 1976. Pg. 309.
- ↑ Ibn Hajar al-Asqalani, Fath al-Bari, commentary by Bin Baz and Ali al-Shibl, Riyadh: Dar us Salam, 2000. Vol. 7, pg. 132.
- ↑ Al-Dhahabi, Andoza:Ws, v.13, pg.430
- ↑ Abu Nu`aym, Dhikr Akhbar Isfahan, v.1, pg.100
