Abdulloh ibn Yazid al-Fazariy

Abdulloh ibn Yazid al-Fazariy
Tavalludi	taxminan 748-yil; Kufa
Vafoti	taxminan 748-yil
Kasbi	Ilohiyotshunos

Abu Muhammad Abdulloh ibn Yazid al-Fazariy (arabcha: أبومحمد عبدالله بن يزيد الفزاري‎‎) (taxminan 748–795) – Banu Fazora qabilasidan boʻlgan ibodiy ilohiyot olimi^[1]. Asarlari islom ilohiyotining saqlanib qolgan eng qadimgi toʻplamini tashkil etadi va ayrim olimlar tomonidan islomda ilohiyot muhim manbalardan biri sifatida qaraladi^[2].

Biografiyasi

Abdulloh Kufa shahrida^[1] Abbosiylar xalifaligi hukmronligi ostida gullab-yashnagan shaharda Banu Fazora qabilasiga mansub oilada dunyoga kelgan. Abdulloh Kufada ipak savdosi bilan shugʻullangani maʼlum. Ehtimol, Basra port shahridagi Ibodiy mazhabida ilohiyotni oʻrganish uchun sayohat qilgan. Abdulloh, chamasi, ilohiyot sohasidagi bilimlarini ibodiy olimi Abu Ubayda Muslim ibn Abu Karimadan (vafoti 775-yil) olgan^[1]. Abu Ubayda Basrada kuchayib borayotgan ibodiylar jamoasi orasida yetakchi mavqega ega boʻlgan. Abdulloh Abu Ubaydani ibodiylikning ilk asoschisi Imom Jobir ibn Zayd al-Azdiy (vafoti 712-yil) dan keyingina ikkinchi ruhiy rahbar deb hisoblagan^[1]. Abdullohning Shimoliy Afrika Ibodiy jamoasida keyinchalik Nukkar nomi bilan tanilgan va ibodiylikning asoschilaridan biri boʻlgan koʻplab izdoshlari bor edi^[2]. Jazoirning asosan ibodiylar yashaydigan Mzab hududida 8-asrga oid Abdullohga nisbat berilgan ilohiyotga oid oltita matndan iborat toʻplam yaqinda kashf etildi. Ushbu qoʻlyozmalarda ilohiy sifatlarning nozik tahlili shuni koʻrsatadiki, bu mavzu zamonaviy olimlar ilgari taxmin qilganidan farqli oʻlaroq, islom ilohiyotida ancha oldinroq doimiy rivojlanishda boʻlgan ekan^[2].

Manbalar

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 Madelung, Wilferd (2016-09-01). "al-Fazārī, ʿAbdallāh b. Yazīd" (en). Encyclopaedia of Islam, THREE. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/al-fazari-abdallah-b-yazid-COM_30960?s.num=91&s.start=80.
↑ ^2,0 ^2,1 ^2,2 Early Ibāḍī Theology: Six kalām texts by 'Abd Allāh b. Yazīd al-Fazārī (en). Brill, 2014-07-03. ISBN 978-90-04-27459-4.

[:0-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 Madelung, Wilferd (2016-09-01). "al-Fazārī, ʿAbdallāh b. Yazīd" (en). Encyclopaedia of Islam, THREE. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/al-fazari-abdallah-b-yazid-COM_30960?s.num=91&s.start=80.

[:1-2] 2,0 ^2,1 ^2,2 Early Ibāḍī Theology: Six kalām texts by 'Abd Allāh b. Yazīd al-Fazārī (en). Brill, 2014-07-03. ISBN 978-90-04-27459-4.

[1]

[2]