Kontent qismiga oʻtish

ASEAN futbol federatsiyasi

Vikipediya, erkin ensiklopediya
ASEAN futbol federatsiyasi
Qisqartma AFF
Turi Futbol tashkiloti
Ishga tushgan sanasi 31-yanvar, 1984-yil (42 yil avval) (1984-01-31), Jakarta, Indoneziya[1]
Hududiy xizmati Janubi-Sharqiy Osiyo va Avstraliya
Prezident Kambodja Khiev Sameth
Bosh mahkamasi Putrajaya, Malayziya
Aʼzolari 12 ta uyushma
Til(lar)i Ingliz
AFFmap.png

ASEAN futbol federatsiyasi (AFF) – Osiyo Futbol Konfederatsiyasi (AFC) tarkibidagi tashkilot boʻlib, u Janubi-Sharqiy Osiyoda futbol, futzal va plyaj futboli boʻyicha xalqaro boshqaruv organi hisoblanadi. AFF tarkibiga Avstraliya, Bruney, Kambodja, Sharqiy Timor, Indoneziya, Laos, Malayziya, Myanma, Filippin, Singapur, Tailand va Vyetnam davlatlarining futbol federatsiyalari kiradi[1].

AFF Janubi-Sharqiy Osiyo davlatlari uyushmasi (ASEAN)ga aʼzo davlatlar tomonidan tashkil etilgan boʻlib, u rasman ushbu tashkilot bilan bogʻliqdir[2].

AFF 1984-yil 31-yanvarda Jakartada ASEANga aʼzo oltita davlat vakillari – Bruney, Indoneziya, Malayziya, Singapur, Filippin va Tailandning norasmiy uchrashuvida tashkil etilgan. Federatsiyani tashkil etish gʻoyasi 1982-yilda Bangkokda boʻlib oʻtgan subkontinental futbol uyushmasini tuzish boʻyicha dastlabki yigʻilishdan kelib chiqqan. Bu yigʻilishda Hamza Abu Samah, Piter Velappan, Hans Pandelaki, Fernando G. Alvarez, Pisit Ngampanich, Teo Chong Tee va Yap Boon Chuanlar ishtirok etgan[3]. Keyinchalik federatsiyaga qoʻshilgan boshqa davlatlar qatorida Kambodja, Laos, Myanma va Vyetnam (barchasi 1996-yilda), 2004-yilda Sharqiy Timor va 2013-yilda Avstraliya bor[4].

Yil Ism
1984—1994 Indoneziya Haji Kardono
1994—1996 Tailand Vijit Ketkaew
1996—2007 Malayziya Tengku Ahmad Rithauddeen
2007—2019 Malayziya Sultan Ahmad Shah
2019—2024 Kambodja Khiev Sameth

Federatsiyasining 12 ta aʼzo uyushmasi mavjud[5] boʻlib, ularning barchasi Osiyo Futbol Konfederatsiyasiga aʼzodir.

Kod Uyushma Qoʻshilgan Milliy terma jamoa Milliy liga
AUS Avstraliya Avstraliya 2013 (Erkak, Ayol)
BRU Bruney Bruney* 1984 (Erkak)
CAM Kambodja Kambodja 1996 (Erkak, Ayol)
TLS Sharqiy Timor Sharqiy Timor 2004 (Erkak, Ayol)
IDN Indoneziya Indoneziya* 1984 (Erkak, Women)
LAO Laos Laos 1996 (Erkak, Ayol)
MAS Malayziya Malayziya* 1984 (Erkak, Ayol)
MYA Myanma Myanma 1996 (Erkak, Ayol)
PHI Filippin Filippin* 1984 (Erkak, Ayol)
SGP Singapur Singapur* 1984 (Erkak, Ayol)
THA Tailand Tailand* 1984 (Erkak, Ayol)
VIE Vyetnam Vyetnam 1996 (Erkak, Ayol)

Eslatmalar

(*) Taʼsischi

  • ASEAN chempionati
  • ASEAN U-23 chempionati
  • ASEAN U-19 chempionati
  • ASEAN U-16 chempionati
  • AFF ayollar chempionati
  • U-19 ayollar oʻrtasidagi AFF chempionati
  • U-16 ayollar oʻrtasidagi AFF chempionati
  • ASEAN futzal chempionati
  • ASEAN sohil futboli chempionati

Erkak(lar)

  • ASEAN klublar chempionati
  • Mekong klublar chempionati
  • Futzal boʻyicha ASEAN klublar chempionati

Ayol(lar)

  • Futzal boʻyicha ayollar oʻrtasidagi ASEAN chempionati

Joriy unvon egalari

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Musobaqa Yil Chempion Sovrin Ikkinchi oʻrin Navbatdagi turnir[6]
Erkaklar terma jamoalari
ASEAN chempionati 2024 (Final)  Vyetnam 3 marta  Tailand 2026
ASEAN U-23 chempionati 2023  Vyetnam 2 marta  Indoneziya 2025
ASEAN U-19 yoshlar chempionati 2024  Indoneziya 2 marta  Tailand 2026
ASEAN U-16 yoshlar chempionati 2024  Avstraliya 3 marta  Tailand 2026
SEA oʻyinlari erkaklar futbol turniri 2023 (Final)  Indoneziya 3 marta  Tailand 2025 (Final)
ASEAN Futzal chempionati 2024  Indoneziya 2 marta  Vyetnam 2026
SEA oʻyinlari erkaklar futzal turniri 2021  Tailand 5 marta  Indoneziya 2025
ASEAN sohil futboli chempionati 2022  Tailand 2 marta  Malayziya 2025
Ayollar terma jamoalari
ASEAN ayollar chempionati 2022 (Final)  Filippin 1 marta  Tailand 2025
ASEAN ayollar kubogi 2024  Indoneziya 1 marta  Kambodja 2026
U-19 ayollar chempionati 2023  Tailand 2 marta  Vyetnam TBD
U-16 ayollar chempionati 2019  Tailand 3 marta  Laos TBD
SEA oʻyinlari ayollar futbol turniri 2023 (Final)  Vyetnam 8 marta  Myanma 2025 (Final)
ASEAN oʻyinlari ayollar futzal chempionati 2024  Vyetnam 1 marta  Tailand 2026
SEA oʻyinlari ayollar futzal turniri 2021  Tailand 5 marta  Vyetnam 2025
Klub jamoalari (erkaklar)
ASEAN klublar chempionati 2005 (Finallar) Singapur Tampines Rovers 1 marta Malayziya Pahang FA 2024–25
Futzal klublar chempionati 2023 (Final) Indoneziya Black Steel Papua 1 marta Tailand Hongyen Thakam 2025
Klub jamoalari (ayollar)
Ayollar futzal klublar chempionati 2016 (Final) Indoneziya Jaya Kencana Angels 1 marta Tailand Khon Kaen TBD

Millatlar boʻyicha unvonlar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

2025-yil 5-yanvar holatiga koʻra.

Mamlakat Terma jamoa Terma jamoa (ayollar) Klub Jami
Ch SEA U23 U19 U16 Futs SeaF BS Ch Cu SEA U19 U16 Futs SeaF ACC FutsM FutsW
7 16 1 5 3 16 5 2 4 5 2 3 5 6 80
3 3 2 1 3 1 3 8 1 2 27
3 1 2 2 2 1 3 1 15
1 6 2 2 1 12
5 3 1 1 1 11
5 2 2 2 11
4 1 5
1 1 1 3
1 1
1 1
1 1
0
0
0
0
Umumiy 14 33 4 19 16 18 5 4 12 0 13 3 5 1 5 2 9 3
Eslatmalar

(*) Taklif etilgan jamoa sifatida chempion boʻlgan.

Milliy futbol jamoasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

FIFA tomonidan belgilangan AFF erkaklar milliy futbol terma jamoalari reytingi
Yangilangan sana: 2024-yil 19-dekabr.
Navbatdagi yangilanish: 2025-yil 3-aprel.

Ayollar milliy futbol jamoasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

FIFA tomonidan AFF ayollar milliy futbol terma jamoalarining reytingi
Yangilangan sana: 2024-yil 13-dekabr

Futzal milliy terma jamoasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Futzal boʻyicha AFF erkaklar milliy terma jamoasi FIFA reytingi

Yangilangan sana: 2024-yil 11-oktyabr

AFF FIFA Mamlakat Ballar
1 11  Tailand 1334.76
2 28  Indoneziya 1142.84
3 34  Vyetnam 1117.02
4 49  Avstraliya 1049.01
5 55  Myanma 1024.20
6 64  Laos 995.28
7 81  Malayziya 971.06
8 95  Filippin 943.99
9 110  Sharqiy Timor 903.70
10 116  Bruney 882.51
11 124  Kambodja 857.22
* *  Singapur -
  • Eslatma : (*) Faol emas

Futzal boʻyicha ayollar terma jamoasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

FIFA tomonidan futzal boʻyicha AFF ayollar terma jamoasi reytingi

Yangilangan sana: 2024-yil 11-oktyabr

AFF FIFA Mamlakat Ballar
1 6  Tailand 1162.17
2 11  Vyetnam 1120.38
3 24  Indoneziya 1029.07
4 28  Malayziya 987.72
5 37  Myanma 955.52
6 59  Filippin 866.38
* *  Avstraliya
* *  Laos
* *  Bruney
* *  Kambodja
* *  Singapur
* *  Sharqiy Timor
  • Eslatma : (*) Faol emas

Sohil futboli milliy terma jamoasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

AFF erkaklar milliy sohil futboli jamoasi reytingi

Yangilangan sana: 2024-yil 16-oktyabr

AFF Mamlakat Ballar
1  Tailand 218.25
2  Malayziya 50.25
3  Indoneziya 50.25
*  Avstraliya
*  Bruney
*  Kambodja
*  Laos
*  Myanma
*  Filippin
*  Singapur
*  Sharqiy Timor
*  Vyetnam

Eslatma : (*) Faol emas

Sohil futboli ayollar milliy terma jamoasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

AFF ayollar milliy sohil futboli jamoasi reytingi

Yangilangan sana: 2024-yil 16-oktyabr

AFF Mamlakat Ballar
*  Avstraliya
*  Bruney
*  Kambodja
*  Indoneziya
*  Laos
*  Malayziya
*  Myanma
*  Filippin
*  Singapur
*  Tailand
*  Sharqiy Timor
*  Vyetnam

Eslatma : (*) Faol emas

Milliy futbol ligasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

AFC tomonidan AFF erkaklar milliy futbol ligasi reytingi

AFC klub musobaqalari reytingi 2025 – Futbol reytingi

Yangilangan sana: 2024-yil 26-oktyabr

AFF Liga Ballar Amaldagi chempion Ligadagi eng koʻp chempionlik unvoni
1 Tailand Thai League 1 46.648 Buriram United Buriram United (10)
2 Avstraliya A-League Men 32.124 Central Coast Mariners Sydney (5)
3 Malayziya Malayziya Superligasi 31.361 Johor Darul Taʼzim Johor Darul Taʼzim (10)
4 Vyetnam V.League 1 29.038 Thép Xanh Nam Định Viettel, Hà Nội (6)
5 Singapur Singapur Premyer-ligasi 19.239 Albirex Niigata (S) Warriors (9)
6 Filippin Filippin futbol ligasi 15.372 Kaya–Iloilo United City (4)
7 Indoneziya Liga 1 Indonesia 13.607 Persib Bandung Persipura Jayapura (5)
8 Kambodja Kambodja Premyer-ligasi 10.762 Preah Khan Reach Svay Rieng Phnom Penh Crown (8)
9 Myanma Myanma milliy ligasi 7.337 Shan United Yangon United, Shan United (5)
10 Laos Laos Premyer-ligasi 2.375 Young Elephants Lao Army (8)
11 Bruney Bruney Superligasi 0.090 Kasuka MS ABDB (4)
12 Sharqiy Timor Liga Futebol Amadora Primeira Divisão 0.000 Karketu Dili Karketu Dili (3)

AFF prezidenti, Pahang sultoni Sulton Hoji Ahmad Shoh quyidagicha fikr bildirgan:

So‘nggi yillarda ASEAN futboli jiddiy iste’dodlarni yetishtirib, mintaqa futbol qudrati sifatida rivojlanmoqda. Biz jahon miqyosida e’tibor qozonayotgan bir paytda, dunyodagi eng mashhur sport turining taraqqiyoti va shon-shuhratiga o‘z hayotini baxshida etgan erkak va ayollarni sharaflash vaqti keldi.

Mukofotlarni tanlash qoʻmitasining raisi boʻlgan Sulton Hoji Ahmad Shoh taʼkidlaganki, mintaqada futbol rivojlanib, yetuklik darajasiga koʻtarilishda davom etar ekan, ASEAN davlatlarining eng sara futbolchilari koʻrsatayotgan fidokorlikni eʼtirof etish zarur.

AFF eng yaxshilarni taqdirlash marosimi 2013-yildan beri har ikki yilda bir marotaba oʻtkazib kelinmoqda[7][8].

ASEAN yaxshi niyat mukofoti

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Yil Qabul qiluvchi
2013 Malayziya Sultan Haji Ahmad Shah
2015 Malayziya Sultan Haji Ahmad Shah
2017 Myanma Zaw Zaw

AFF Life Service mukofoti

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Yil Qabul qiluvchi
2013 Malayziya Tengku Tan Sri Datoʻ Seri Ahmad Rithauddeen
2015 Malayziya Datoʻ Sri Paul Mony Samuel
2017 Indoneziya Haji Kardono

Yilning AFF assotsiatsiyasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Yil Assotsiatsiya
2013 Myanma Myanma
2015 Myanma Myanma
2017 Vyetnam Vyetnam
2019 Indoneziya Indoneziya

AFF yilning eng yaxshi terma jamoasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Yil Erkak Ayol
2013  Singapur  Vyetnam
2015  Tailand  Tailand
2017  Tailand  Tailand
2019  Vyetnam  Tailand

AFF yilning eng yaxshi futbolchisi (erkaklar)

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Asosiy maqola: AFF yilning eng yaxshi futbolchisi

Yil Ism Klub
2013 Singapur Shahril Ishak Singapur LionsXII
2015 Tailand Chanathip Songkrasin Tailand BEC Tero Sasana
2017 Tailand Chanathip Songkrasin Tailand Muangthong United
2019 Vyetnam Nguyễn Quang Hải Vyetnam Hà Nội

AFF yilning eng yaxshi futbolchisi (ayollar)

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Asosiy maqola: AFF yilning eng yaxshi futbolchisi

Yil Ism Klub
2013 Vyetnam Đặng Thị Kiều Trinh Vyetnam Hồ Chí Minh City I
2015 Tailand Nisa Romyen Tailand North Bangkok University
2017 Tailand Waraporn Boonsing Tailand BG-Bandit Asia
2019 Tailand Pitsamai Sornsai Tailand Chonburi Sports School

AFF yilning eng yaxshi yosh futbolchisi (erkaklar)

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Yil Ism Klub
2013 Laos Keoviengphet Liththideth Laos Ezra
2015 Myanma Aung Thu Myanma Yadanarbon
2017 Vyetnam Đoàn Văn Hậu Vyetnam Hà Nội
2019 Tailand Suphanat Mueanta Tailand Buriram United

AFF futzal boʻyicha yilning eng yaxshi jamoasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Yil Erkak
2013  Tailand
2015  Tailand
2017  Tailand
2019  Tailand

AFF yilning eng yaxshi futzalchisi (erkaklar)

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Yil Ism Klub
2013 Tailand Suphawut Thueanklang Tailand Chonburi Bluewave
2015 Tailand Jetsada Chudech Tailand Rajnavy
2017 Tailand Jirawat Sornwichian Tailand Chonburi Bluewave
2019 Vyetnam Trần Văn Vũ Vyetnam Thái Sơn Nam

AFF yilning eng yaxshi murabbiyi

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Yil Erkak Ism Ayol Ism
2013  Singapur Serbiya Radojko Avramović  Myanma Yaponiya Kumada Yoshinori
2015  Tailand Tailand Kiatisuk Senamuang  Tailand Tailand Nuengrutai Srathongvian
2017  Tailand Tailand Kiatisuk Senamuang  Vyetnam Vyetnam Mai Đức Chung
2019  Vyetnam Janubiy Koreya Park Hang-seo  Tailand Tailand Nuengrutai Srathongvian

AFF yilning eng yaxshi hakami

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Yil Erkak Ayol
2013 Singapur Abdul Malik Abdul Bashir Singapur Abirami Apbai Naidu
2015 Malayziya Mohd Amirul Izwan Yaacob Malayziya Rita Ghani
2017 Singapur Muhammad Taqi Myanma Thein Thein Aye
2019 Tailand Sivakorn Pu-Udom Avstraliya Jacewicz Katherine Margaret

AFF yilning eng yaxshi hakami yordamchisi

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Yil Erkak Ayol
2013 Singapur Tang Yew Mun Malayziya Widiya Habibah Shamsuri
2015 Malayziya Azman Ismail Singapur Rohaidah Mohd Nasir
2017 Malayziya Mohd Yusri Muhamad Vyetnam Truong Thi Le Trinh
2019 Singapur Ronnie Koh Min Kiat Tailand Hinthong Supawan

AFF Suzuki kubogidagi eng yaxshi gol

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Yil Ism Klub Oʻyin
2012 Tailand Teerasil Dangda Tailand Muangthong United Yarim final (1-oʻyin) Malaysia vs Thailand, 9 December 2012.
2014 Vyetnam Lê Công Vinh Vyetnam Becamex Binh Duong A guruhi Vyetnam – Indoneziya, 2014-yil 22-noyabr.
2016 Kambodja Chrerng Polroth Kambodja Phnom Penh Crown B guruhi Singapur – Indoneziya, 2016-yil 25-noyabr.
2018 Malayziya Syahmi Safari Malayziya Selangor Yarim final (2-oʻyin) Tailand – Malayziya, 2018-yil 5-dekabr.

AFF eng yaxshi XI

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. 1 2 „AFF – The Official Website Of The ASEAN Football Federation“. About AFF (2015-yil 20-mart). 2015-yil 27-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 20-mart.
  2. „ENTITIES ASSOCIATED WITH ASEAN“. ASEAN. 2023-yil 11-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 11-may.
  3. „About AFF – AFF – the Official Website of the Asean Football Federation“ (2010-yil 14-oktyabr). 2020-yil 19-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 24-mart.
  4. „Australia Officially in AFF“. ASEAN Football Federation (2013-yil 27-avgust). 2013-yil 26-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 27-avgust.
  5. „AFF – Southeast Asian Football Federation Official Website – 12 Football Associations“. 2016-yil 4-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 30-aprel.
  6. „Calendar“. www.aseanfootball.org. ASEAN Football Federation (AFF) (2018-yil 24-iyun). 2022-yil 14-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 14-avgust.
  7. „INAUGRAL [sic AFF AWARDS 2013 TO HONOUR ASEAN FOOTBALL HEROES“] (2013-yil 27-mart). 2021-yil 26-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 26-sentyabr.
  8. Bhas Kunju. „Singapore win big at AFF Awards 2013“. Goal.com (2013-yil 3-aprel). 2015-yil 24-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 22-avgust.