Uygʻuriston

Xitoyning ichidagi avtonom respubika.

Uyg'uristondagi Muhim shaxarlar: Qashg'ar, Urumchi, ...

Uyg'uriston Xitoy'da rasmi Shinjong Uyg'ur Avtonom Rayonining (Xitoyche: 新疆维吾尔自治区, Uyg'urcha: شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى, yaki, Sharqi Turkiston) Xitoyning yer kölimi eng chong bolghan ölke we aptonom rayon derijilik böliki. Uyghur aptonom rayunining jughrapiyilik tüzülishi tehritaghliri teripidin shimalda jongghariye oymanliqi we jenupta tarim oymanliqi dep ikkige bölinidu. Aptonom rayundiki eng töwen nuqta yer yüzidin 155 mitir töwen bolghan turpan oymaliqidur (turpan oymanliqi jonggu boyichimu eng töwen nuqta we dunyadiki ölük déngizdin qalsa ikkinchi eng töwen nuqta bolup hisaplinidu). Eng égiz nuqtisi bolsa yer yüzidin 8611 mitir égiz bolghan pamir choqqisidur. Shinjang-qirghizistan chigirisi tengritaghlirining üstige toghra kilidu. Torgha éghizi (3752 mitir igizlikte) bu chigirining üstige jaylashqan. Qaraqurum yuqiri süretlik tashyoli pakistanning islamabad shehri bilen qeshqer shehrini «xonjirap éghizi» arqiliq tutashturup turidu. Xoshniliri töwendikidek: ölkiler: tibet (shizang), gensu (kengsu), chingxey döletler: mongghuliye, rossiye, qazaqistan, qirghizistan, afghanistan, pakistan, hindistan.

Nopus qurulmisi (démografiyisi)

Shinjang uyghur aptonom rayuni uyghur, qazaq, qirghiz qatarliq türük til sistémisidiki we bashqa milletlerning makanidur. Yuqiriqi milletlerdin bashqa yene xenzu, xuyzu, özbék, shiwe, ros qatarliq milletler yashaydu. Xenzularning nopusi 1949 yilidiki %6 din hazirqi %40 pirsentke kötürülüp, aptonum rayundiki nopusi eng chong bolghan milletler qatarigha ötti. {| Andoza:Prettytable ! align=center colspan=3 | Shinjang uyghur aptonom rayonining nopus ehwali, 2000-yilliq melumat milletler nopus pirsenti

Millatlar	Aholi	Foizi
Uygʻurlar	8,345,622	45.21
Xitoylar	7,489,919	40.58
Qozoqlar	1,245,023	6.74
Tunganlar	839,837	4.55
Qirgʻizlar	158,775	0.86
Mangollar	149,857	0.81
Dongshiyanglar	55,841	0.30
Tojiklar	39,493	0.21
Xibelar	34,566	0.19
Manjular	19,493	0.11
Tujiya	15,787	0.086
Oʻzbeklar	12,096	0.066
Ruslar	8935	0.048
Miyaular	7006	0.038
Tibetlar	6153	0.033
Juanglar	5642	0.031
Daghurlar	5541	0.030
Tatarlar	4501	0.024
Salarlar	3762	0.020

Tarix

Jughrapiye

Turizmi

• Shinjang uyghur aptonom rayoni hökümitining tor békiti Andoza:Xinjiang Andoza:Jungxua xelq jumhuriyiti