Tartu universiteti

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Tartu universiteti - Estoniyadagi yirik va qad. oliy oʻquv yurti. Tarixi 1632 y. Tartuda tashkil etilgan va 1710 y.gacha faoliyat yuritgan Gustavian akademiyasidan boshlanadi. 1802 y. Derpt unti nomi bilan qayta ochilgan. 1893—1919 y.larda Yuryev unti deb nomlangan. 1919 y.dan hozirgi nomda. 1918 y. T.u.ning Voronejga evakuatsiya qilingan boʻlimi negizida Voronej unti, 1946 y. unt boʻlimlari asosida Estoniya FA ning bir necha i.t. instituta, 1951 y. Estoniya Q.x. akademiyasi tashkil topgan. Fizika, mat., kimyo, biol., tibbiyot, geogr., tarix, filol., iqtisodiyot, huquq, ped. va b. ixtisosliklar, shuningdek teologiya boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydi. Bir nechta muammoli va soha lab.lari, botanika bogʻi, muzeylari, kutubxonasi (3 mln.dan ortiq asar) mavjud. 7 mingdan ortiq talaba taʼlim oladi. "Ilmiy asarlar" nashr etadi. TARF — yogʻi olinmagan qatiqdan tayyorlanadigan mahsulot. T. tayyorlash uchun yangi soʻyilgan qoʻy yoki echki korni namakobda ivitilib, soʻngra ich tomoni qirib, yaxshilab yuvibtozalanib, puflab shishirilgan holda tayyorlab qoʻyiladi. Bahor — yoz mavsumida ivitilgan chuchuk qatiq 1—2 kun oralatib qoringa solinib, salqinroq joyda saqlanadi. Qorin toʻlganidan keyin ogʻzi magʻkam berkitilib, osib qoʻyiladi. Issiq taʼsirida qatiq zardobi qorin kapilyarlaridan bugʻlanib ketadi, qorinda esa mazali T. hosil boʻladi. T. asosan qishda isteʼmol qilinadi. Azaldan chorvadorlar tayyorlab kelgan. Oʻzbekistonning ayrim qishloklarida xonadonlarda hozir ham tayyorlanadi.