Shimoliy Koreya yadroviy sinovi (2013)

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Hodisa haqida infografika

2013-yil 12-fevralida Shimoliy Koreya yadroviy qurol yerosti sinovini oʻtkazganini maʼlum qildi.[1] Bu Shimoliy Koreya oʻtkazgan uchinchi sinov boʻldi. Yadroviy bomba portlashidan vujudga kelgan zilzila magnitudasi 5,1 boʻldi va Qamrovli Yadroviy Sinovlarni Taqiqlash Shartnomasi Tashkiloti Tayyorlov Komissiyasi[2] hamda AQSh Geologik Xizmati[3] tomonidan aniqlandi. Janubiy Koreya Mudofaa Vazirligi portlash kuchi olti-yetti kilotonna boʻlganini eʼlon qildi.[4][5][6][7]

Shimoliy Koreya hukumati Xitoy va AQShni boʻlajak sinov haqida oldindan ogohlantirgan edi.[8]

Xalqaro javob[tahrir]

Xalqaro hamjamiyat voqea yuzasidan tanqidiy fikrlar bildirdi.

  • Flag of Avstraliya (davlat) Avstraliya: Avstraliya Bosh Vaziri Julia Gillard Avstraliya hukumati Shimoliy Koreya tomonidan oʻtkazilgan yadroviy sinovni qattiq qoralashini bildirdi.[9]
  • Flag of Qoʻshma Shtatlar AQSh: AQSh Prezidenti Barack Obama sinovni xoinona va mintaqa barqarorligiga rahna soluvchi harakat, deb atadi.[10] U AQSh va uning ittifoqdoshlarini himoyalash yoʻlida ishlar olib borishini bildirdi.[11]
  • Flag of Birlashgan Qirollik Birlashgan Qirollik: Buyuk Britaniya Tashqi Ishlar Kotibi William Hague bunday amallar Koreya yarimorolida osoyishtalik oʻrnatilishiga toʻsqinlik qiladi, dedi.[12]
  • Flag of Eron Eron: Eron Tashqi Ishlar Vazirligi vakili Ramin Mehmanparast barcha yadroviy qurollar yoʻq qilinishi kerak, dedi.[13]
  • Flag of Fransiya Fransiya: Fransiya Prezidenti François Hollande sinovni qattiq qoralashini va BMT Xavfsizlik Kengashi bilan birgalikda javob amallarini ustida ishlashga roziligini bildirdi.[14]
  • Flag of Hindiston Hindiston: Hindiston Tashqi Ishlar Vazirligi Shimoliy Koreyani mintaqadagi tinchlik va barqarorlikka rahna soluvchi bunday amallardan oʻzini tiyishiga chaqirdi.[15]
  • Flag of Isroil Isroil: Isroil Tashqi Ishlar Vazirligi KXDR olib borayotgan bu ishlar ustidan xalqaro hamjamiyat tomonidan keskin choralar koʻrilishi lozim, deb bayonot qildi.[16]
  • Flag of Kanada Kanada: Kanada Tashqi Ishlar Vaziri John Baird Shimoliy Koreyaning bu sinovi mintaqaviy tinchlik va xavfsizlikka xatar solishini aytdi.[17]
  • Flag of Olmoniya Olmoniya: Olmoniya Tashqi Ishlar Vaziri Guido Westerwelle sinovni qattiq qoraladi va xalqaro hamjamiyatni Shimoliy Koreyaga nisbatan keskinroq choralar koʻrishga chaqirdi.[18]
  • Flag of Oʻzbekiston Oʻzbekiston: Oʻzbekiston Tashqi ishlar vazirligi huzuridagi „Jahon“ axborot agentligi 14-fevral kuni Shimoliy Koreyada yadroviy sinovlar oʻtkazilganini xavotir bilan qarshi oldi.[19] „Oʻzbekiston rasmiy Pxenyanni jahon jamoatchiligining fikriga quloq tutishga va bundan keyin keskinlikni oshirishga va Koreya yarim orolida tinchlik va ishonch oʻrnatilishiga halal beradigan provokatsion harakatlardan tiyilishga qatʼiy chaqiradi“, — deya qoʻshimcha qilingan agentlik xabarida.[20]
  • Flag of Rossiya Rossiya: Rossiya Shimoliy Koreyani bu sinovi bilan xalqaro majburiyatlarni buzgani uchun qatʼiyan qoralashini bildirdi.[21]
  • Flag of Turkiya Turkiya: Turkiya Tashqi Ishlar Vazirligi Shimoliy Koreya BMT XK 1718, 1874 va 2087 raqamli qarorlarini buzganini va bunday amallarni qoralashini bildirdi.[22]
  • Flag of Xitoy Xalq Respublikasi Xitoy: Xitoy Tashqi Ishlar Vaziri Yang Jiechi Xitoy Xalq Respublikasi Koreya Xalq Demokratik Respublikasi oʻtkazgan yadroviy sinovga keskin qarshiligini bildirdi.[23]
  • Flag of Yaponiya Yaponiya: Yaponiya Bosh Vaziri Shinzō Abe sinovni chidab boʻlmas jiddiy tahlika, deb atadi.[24]

Manbalar[tahrir]

  1. КХДР ядровий синовлар ўтказилганини расман тасдиқлади. kun.uz. 13-fevral 2013.
  2. Press Release: On the CTBTO's detection in North Korea. CTBTO. 12 February 2013.
  3. M5.1 Nuclear Explosion - 24km ENE of Sungjibaegam, North Korea. Earthquake Hazards Program. United States Geological Survey (12 February 2013). 12 February 2013.
  4. North Korea Tremor Arouses Suspicion of Nuclear Test (12 February 2013). 12 February 2013.
  5. M5.1 – 24km ENE of Sungjibaegam, North Korea. USGS (12 February 2013). 12 February 2013.
  6. Chance, David; Kim, Jack (12 February 2013). "China joins U.S., Japan in condemning North Korea nuclear test". Reuters. http://www.reuters.com/article/2013/02/12/us-korea-north-idUSBRE91B04820130212. Qaraldi: 12 February 2013. 
  7. MacLeod, Calum (12 February 2013). "Obama calls North Korea nuclear test a threat to U.S.". USA Today. http://www.usatoday.com/story/news/world/2013/02/11/earthquake-north-korea-nuclear-test/1911587/. Qaraldi: 12 February 2013. 
  8. Шимолий Корея ядровий синовлар тўғрисида Хитой ва АҚШни огоҳлантирди. kun.uz. 13-fevral 2013.
  9. Australia condemns North Korea's nuclear test. Deccan Herald (12 February 2013). 12 February 2013.
  10. MacLeod, Calum; Yang, Sunny (12 February 2013). "U.N. condemns North Korea nuclear test, promises action" (Ingliz). USA Today. http://www.usatoday.com/story/news/world/2013/02/11/earthquake-north-korea-nuclear-test/1911587/. Qaraldi: 13 February 2013. 
  11. Obama says N. Korea's nuke test 'highly provocative,' vows actions to defend U.S. and allies. Yonhap News. 12 February 2013.
  12. "A violation of UN resolutions': William Hague condemns North Korea nuclear test". http://www.independent.co.uk/news/uk/politics/a-violation-of-un-resolutions-william-hague-condemns-north-korea-nuclear-test-8491011.html. 
  13. Yeganeh Torbati (12 February 2013). "Iran calls for end to nuclear arms after North Korean test". Reuters. http://www.reuters.com/article/2013/02/12/us-iran-nuclear-korea-north-idUSBRE91B0KC20130212. Qaraldi: 12 February 2013. 
  14. France's Hollande condemns North Korean nuclear test. Reuters. 12 February 2013.
  15. Reaction to North Korea's Test of a Nuclear Device. ABC. 12 February 2013.
  16. http://www.reuters.com/article/2013/02/12/us-korea-north-israel-idUSBRE91B0ZD20130212
  17. "World leaders condemn North Korea’s nuclear test". http://www.theglobeandmail.com/news/world/world-leaders-condemn-north-koreas-nuclear-test/article8481361/. Qaraldi: 12 February 2013. 
  18. Germany condemns North Korea test, wants new sanctions. Reuters. 12 February 2013.
  19. Ўзбекистон КХДРнинг ядровий синовлари юзасидан хавотирини билдирди. kun.uz (14-fevral 2013). 15-fevral 2013.
  20. Сообщение информационного агентства «Жахон»
  21. Russia 'decisively condemns' nuclear test. itv.com. 12 February 2013.
  22. Turkey: Korea's nuclear test deepens concerns. Today's Zaman. 12 February 2013.
  23. China opposes DPRK's nuclear test.
  24. North Korean nuclear test draws anger, including from China

Havolalar[tahrir]