Shayboniy
Vikipediya, ochiq ensiklopediya
| Muhammad Shayboniy | |
| Muhammad Abulfath Shayboniy | |
 |
|
| Taxallus: | Shayboniyxon |
|---|---|
| Tavallud sanasi: | 1451 |
| Vafot sanasi: | 1510 |
| Kasb: | Xon |
| Yoʻnalish: | Nazm |
| Janr: | Gʻazal |
Muhammad Shayboniy (1451—1510). Taniqli oʻzbek shoiri, davlat arbobi, oʻzbekxonlar sulolasining asoschisi, «hazrati imomuz-zamon xalifatur-rahmon» (zamona imomi va xalifasi) unvoniga erishgan. Muhammad Shayboniy Shayboniylar deb ataluvchi yirik sulolaning asoschisidir.
[tahrir] Hayoti
Buxoroda tugʻilgan, mashhur hukmdor Abulxayrxonning nabirasi. Mirzo Ulugʻbekning qizi Robiya Sulton begimga uylangan. 1501—1507 yillarda Turkistonda Markazlashgan davlat qurdi. Poytaxtni Samarqanddan Buxoroga koʻchirib, saroy adabiyotining mavqeini yaxshilashga uringan. U haqda «Tarixi gizida yoki Nusratnoma», Binoiyning «Shayboniynoma», Hasanxoja Nisoriyning «Muzakkiri ahbob», Muhammad Haydarning «Shayboniynoma» va «Boburnoma» asarlarida maʼlumotlar bor. Alisher Navoiy ham oʻzining «Majolisun-nafois» asarida shoir asarlari haqida maʼlumot beradi.
[tahrir] Ijodi
«Devon» tartib bergan, u Istanbulda Tirqori saroyi muzeyida saqlanadi, undan koʻchirilgan nusxa OʻzMU Oʻzbek mumtoz adabiyoti kafedrasining qoʻlyozmalar jamgʻarmasida mavjud.
Shoir ijodi yuzasidan xorijiy olimlar F.Koʻprulu, Y.Ekman, O.Akbiyik, Yo.Qorasovning tadqiqotlari maʼlum. Oʻzbek olimlari E.Axmadxoʻjaev va I.Bekjon uning «Bahrul-hudo» nomli qasidasini topishdi. Aspirant Sharipova M. «Shayboniy gʻazallari poetikasi» mavzuida nomzodlik dissertatsiyasi (ilm.rahbar prof. H.Boltaboev) tayyorlamoqda.
[tahrir] Ilmiy adabiyot
- Ahmedov B. Tarixdan saboqlar. — T.: Oʻqituvchi, 1994;
- Fitrat. XVI asrdan soʻngra oʻzbek adabiyotiga umumiy bir qarash. Kitobda: Tanlangan asarlar. 2-jild. — T.: Maʼnaviyat, 2000.
- A.Ibrohimov. Bizkim, oʻzbeklar… -T.: Sharq, 1999. B.29-46.
|
Bu maqola O‘zbek tili tipografik qoidalariga muvofiq yozilgan. |
|
|
O‘z |
Iltimos, O‘zbek tili tipografik qoidalariga e’tibor bering. |
|
Bu sahifa O`zbek vikipediya rivojlanishi birinchi bosqichinidan o`tgan. |
|
|
|
Agar siz ushbu maqola sifatidan mamnun bo`lmasangiz, Vikipedia: Birinchi bosqich betida fikrlaringizni yozib qoldiring. |
