Miltiq

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Ovchi miltiq


Miltiq — oʻq otish quroli. Ov va harbiy ishda qoʻllaniladi. Dastlabki M. 12-a.da arablarda paydo boʻlgan. M. yogʻoch dastaga mahkamlangan stvol (quvur)dan tuzilgan. Qadimgi M.lar pilta bilan oʻt oldirilgan (shuning uchun oʻzbeklar orasida "pilta miltiq" deb atalgan). 14-a.

da Yevropada silliq stvolli M. ishlab chiqarilgan. 16-a. birinchi yarmida Ispaniyada mushket deb ataluvchi birmuncha tez oʻqlanadigan M. ishlab chiqarildi. 17—18-a.larga kelib oʻyiq stvolli M. yaratilgan. 19-a.da tepki, piston va metall patronning ixtiro qilinishi M.ni oʻqlash tezligini birmuncha oshirdi. 1868 y.dan boshlab Rossiyada patron gilzasini mexanik ravishda chikarib tashlaydigan zatvorli M. qoʻllanildi (q. Berdanka). 19-a.ning 2-yarmida magazin ixtiro qilingach, M.ni oʻqpash tezligi ancha oshdi. 1891 y. rus qurolsozi S. I. Mosin yaratgan M. na-munasi 1jahon urushi, Rossiyada fukarolar urushi davrida keng qoʻllanildi. 1930 y. mazkur M. baʼzi oʻzgarishlar bilan qayta ishlab chiqarildi va 7,62 mm li M. degan nom oldi. Bu M. magaziniga 5 patron joylangani uchun u oʻzbeklar orasida "beshotar" deb atalgan. Uning otish tezligi minutiga 10—12 marta, moʻljalga olish va otish masofasi 2000 m; aniq otish masofasi 400 m gacha; ogʻirligi 4 kg (nayzasi bilan 4,5 kg). Optik pritsel oʻrnatilganda 800 m gacha masofadagi nishonni bexato urishi mumkin. Hozir M.lardan, asosan, ov qilishda foydalaniladi (yana q. Karabin, Pistolet-pulemyot). [1]

Miltiqo'q otish quroli. Ov va harbiy ishda qo'llaniladi. Dastlabki miltiq 12 asrda arablarda paydo bo'lgan. Miltiq yog'och dastaga mahkamlangan stvol (quvur)dan tuzilgan. Qadimgi miltiqlar pilta bilan o't oldirilgan (shuning uchun o'zbeklar orasida «pilta miltiq» deb ataladi). 14 asrda Yevropada silliq stvolli miltiq ishlab chiqarilgan. 16 asr birinchi yarmida Ispaniyada mushket deb nomlangan birmuncha tez o'qlanadigan miltiq ishlab chiqarildi. 17-18 asrlarga kelib o'yiq stvolli miltiq yaratilgan. 19-asrda tepki, piston va metall patronning ixtiro qilinishi miltiqni o'qlash tezligini birmuncha oshirdi. 1868-yildan boshlab Rossiyada patron gilzasini mexanik ravishda chiqarib tashlaydigan zatvorli miltiq ishlab chiqarila boshlangan. Hozir miltiqlardan, asosan, ov qilishda foydalaniladi.

Shuningdek, qarang[tahrir]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil