Frederic Chopin

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Frederic Chopin
Chopin, by Wodzinska.JPG
1835
Tavallud sanasi: 1-mart, 1810-yil(1810-03-01)
Tavallud joyi: Jelyazova Volya, Polsha
Vafot sanasi: 17-oktabr, 1849-yil(1849-10-17)
(39 yoshda)
Vafot joyi: Parij, Fransiya

Fryderyk Franciszek Chopin (Frederik Shopen; 1 mart, 1810, Jelyazova Volya qishlogʻi, Polsha17 oktabr, 1849, Parij, Fransiya), polshalik bastakor va pianist, uzoq vaqt Fransiyada yashagan (frans. Frédéric François Chopin). Fortepiano uchun koʻpgina asarlar muallifi.

SHOPEN (Sport) Friderik (1810.22.2, Jelyazova Volya, Varshava yaqinida — 1849.17.10, Parij) — polyak kompozitori, pianinochi, musiqiy romantizmning yirik vakili. 1830-31 y. lar Venada, 1831 yildan Parijda yashab, 1830-y.lar oʻrtalaridan asosan ijod bilan shugʻullangan.

SH.ning xalqchil, vatanparvarlik, romantik ijodi polyak musiqasini jahonga tanitdi. Noyob ijrochilik mahoratiga ega boʻlgan Sh. fortepiano musiqasining ifoda va texnik imkoniyatlarini kengaytirdi, milliy ommabop raqs (polonez, mazurka va boshqalar) shakllarini badiiylashtirdi. Eng nozik ruhiy jarayonlarni aks etgan, ayni paytda kuchli dramaturgik rivojiga ega boʻlgan asarlari barcha ovozlar kuychanligi, garmoniyaning oʻziga xosligi, oʻzgarishlarga boy va kompozitsion mukammal rivoji bilan ajralib turadi. Fortepiano uchun 2 konserti, 3 sonatasida Betxoven simfonizmi anʼanalarini davom ettirdi. Skerso, cholgʻu ballada, etyud, prelyudiya va noktyurnlarni mustaqil badiiy tugal asarlar darajasiga koʻtargan.

1927 yildan Varshavada Sh. nomidagi xalqaro pianinochilar tanlovi oʻtkazilmoqda, 1934 yildan Sh. instituti (1950 yildan Sh. jamiyati), 1932 yildan Jelyazova Volyada memorial uymuzeyi faoliyat koʻrsatmoqda. Oʻzbekistonda Sh.ning barcha asarlari pedagogik va konsert repertuaridan oʻrin olgan, Navoiy teatrida "Shopeniana" baleti sahnalashtirilgan.