FIFA 2014 Jahon chempionati

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
FIFA 2014 Jahon chempionati Braziliya
Copa do Mundo da FIFA Brasil 2014

FIFA 2014 Jahon Chempionati logotipi
Umumiy maʼlumotlar
Mezbon davlat [[Braziliya bayrogʻi Braziliya]]
Sana 12-iyun – 13-iyul (32 kun)
Jamoalar 32 (5 ta konfederatsiyadan)
Bellashuv joylari 12 (12 ta shaharda)
2010
2018

FIFA 2014 Jahon chempionati futbol boʻyicha jahon chempionatlarining 20-turniri hisoblanadi, xalqaro erkaklar futboli musobaqasi, bu musobaqa 2014-yilning 12-iyunidan 13-iyuligacha Braziliya yashil maydonlarida oʻtkaziladi.[1] Braziliya bu futbol chempionatga ikkinchi marotaba mezbonlik qilmoqda, oldingi 1950-yilgi jahon chempionatiga ham mezbonlik qilgan edi. Xalqaro futbol federatsiyasi tomonidan Braziliya hech qanday raqobatchilarsiz 2007-yilda ushbu chempionatga mezbon davlat sifatida saylandi va 1978-yilgi Argentinada boʻlib oʻtgan jahon chempionatidan keyin ilk bor mazkur turnir Janubiy Amerika mintaqasida boʻlib oʻtmoqda.

2011-yilning iyun oyidan boshlangan saralash bosqichlaridan oʻtib 31 ta milliy terma jamoalar, mezbon Braziliya terma jamoasi bilan final bosqichida ishtirok etadi. Braziliyaning 12 ta shaharlaridagi stadionlarda, jaʼmi 64 ta oʻyin boʻlib oʻtadi, oʻyinlar guruh bosqichidan boshlanadi. Mazkur jahon chempionatida ilk bor golni avtomatik aniqlash usulidan foydalanmoqda.[2]

2010-yilgi jahon chempionatidan keyin, Ispaniya chempionlikni himoya qilmoqda va jahon reytingida 1-oʻrinni egallab turibdi. Soʻnggi 4ta Janubiy Amerika yashil maydonlarida boʻlib oʻtgan jahon chempionatlarining barchasida mintaqa vakillari gʻolibligi bilan yakuniga yetgan.[3]

Mezbonni aniqlash[tahrir]

Sepp Blatter Braziliya davlatini 2014-yilgi jahon chempionati uchun mezbon sifatida eʼlon qilmoqda.

2003-yilning 7-martida, FIFA ushbu chempionatni 1978-yilgi jahon chempionatidan keyin ilk bora Janubiy Amerika mintaqasida boʻlib oʻtishini taʼkidlab oʻtgan edi, ushbu jahon chempionatiga mezbonlikka bir qancha federatsiyalar davogarlik qiladi.[4][5] Bu qaror shuni koʻrsatadiki keyingi ikki turnir Yevropadan tashqarida oʻtkazilmoqda.

2003-yilning 3-iyunida, Janubiy Amerika futbol federatsiyasi CONMEBOL ilk taklif bilan Argentina, Braziliya va Kolumbiyani mazkur turnirga mezbonlikka davogarlar sifatida taqdim etadi,[6] ammo, 2004-yilning martidan, CONMEBOL Braziliyani bir ovozdan yagona mezbonlikka loyiq davlat sifatida eʼlon qiladi.[7]

Bir necha oylar davomida, Kolumbiya oʻzining nomzodini kiritishga qaror qildi[8] va 2006-yil dekabrida rasman mebonlikka nomzodini bildirdi.[9] Bir hafta oldin Braziliya ham oʻzining namzodini rasman eʼlon qilgan edi.[10] Biroq, Kolumbiya 2007-yilning aprelida nomzodlikdan voz kechadi, keyin Braziliya yagona mezbon davlatligicha qoladi.[11] 2007-yilning 30-oktabrida FIFA rasman Braziliyani ushbu musobaqaga mezbon sifatida eʼlon qiladi.[12]

Saralash[tahrir]

2011-yilning 3-martida final musobaqasi uchun taqsimlangan oʻrinlar qabul qilindi, saralash prosessi uchun ajratilgan 31ta joy oldingi turnirnikiga oʻxshash boʻldi.[13] 2014-yilgi jahon chempionati saralash baxslari uchun qurʼa tashlash marosimi 2011-yilning 30-iyulida Rio-de-Janeyroning Marina da Gloria shaharchasida boʻlib oʻtdi.[14][15] Braziliya mezbon davlat sifatida toʻgʻridan toʻgʻri final bosqichda ishtirok etadi.

FIFA milliy terma jamoalarining 208 tadan 203 tasi saralash bosqichlarida ishtirok etdi, bellashuvlar 2011-yilning 15-iyunidan 2013-yilning 20-noyabrigacha davom etdi. Saralangan 32ta terma jamoalarning 24tasi oʻtgan jahon chempionatida ishtirok etgan va faqat Bosniya va Gersegovina mustaqil davlat sifatida ilk bor musobaqada qatnashmoqda.[16] FIFA Dunyo reytingida eng yuqori oʻrinlarni egallagan Ukraina[17] va Okeaniya mintaqasidan biror bir terma jamoa 2002-yilgi jahon chempionatidan beri qatnashmay kelayotir.

Saralangan jamoalar[tahrir]

Quyidagi 32ta terma jamoalar 2013-yilning oktabr oyidagi dunyo reytingida tutgan oʻrni orqali qurʼa jarayonida joylandi[18] va final bosqichga saralandi.

AFC (4)


CAF (5)
CONCACAF (4)


CONMEBOL (6)
UEFA (13)
  Jahon chempionatiga chiqqanlar
  Jahon chempionatiga chiqolmaganlar
  Musobaqaga umuman kiritilmagan
  FIFA aʼzosi emas

Maydonlar[tahrir]

Dilma Rousseff (oʻngdan ikkinchi) va Pele (oʻrtada) Belu-Orizontida ishlarni kuzatmoqda

Oʻn sakkizta joy jahon chempionati uchun mezbon shahar sifatida taqdim etildi: Belen, Belu-Orizonti, Brazilia, Kampu-Grandi, Kuyaba, Kuritiba, Florianopolis, Fortaleza, Goyaniya, Maseyo, Manaus, Natal, Portu-Alegri, Resifi, Riu-Branku, Rio-de-Janeyro, Salvador va San Paulu.[19]

FIFA bitta shaharda ikkita stadionda musobaqa uchrashuvlarini oʻtkizmaslikni taklif etdi, Braziliya Futbol Konfederatsiyasining oʻsha paytdagi rahbari Ricardo Teixeiraning taklifi hamda "butun mamlakatning manfaatini" inobatga olib, 12 shahar FIFAning 2008-yilning dekabr yildagi roziligi bilan mezbonlikka loyiq deb topildi.[20]

12ta mezbon shaharlar 2009-yilning 31-mayida eʼlon qilindi, Belen, Kampu-Grandi, Florianopolis, Goyaniya va Riu-Brankular rad etildi, [21] Maseyo allaqachon 2009-yilning yanvarida mezbonlikdan bosh tortgandi. Oʻn ikkita tanlangan shaharlar - har bir shtatning poytaxtlari - yaʼni Braziliyaning barcha asosiy hududlarida musobaqaga shart sharoitlarni, 1950-yilgi Braziliyada boʻlgan chempionatdagiga qaraganda, keng miqdorda yaratib berdi, oldingi chempionat oʻyinlari faqat janubiy sharqiy va janubiy hududlari maydonlarida oʻtkazilgan edi.[22] Natijada musoboqa terma jamoalar uchun uzoq masofali safarlarni talab qiladi.[23]

Xabarlarda aytilishicha Braziliya hukumati birgina stadionlar qurilishiga 3,47 milliard AQSH dollari miqdorida mablagʻ sarflagan.[24] Tanlangan mezbon shaharlarning beshtasida jahon chempionati uchun mahsus yangi zamonaviy maydonlar qurildi, poytaxt Brazilia shahridagi Mane Garrincha Milliy stadioni buzilib qayta qurildi, qolgan oltita statdion keng koʻlamda taʼmirdan chiqarildi.[25] Rio de Janeyrodagi Marakana stadioni har doim jahon chempionati finali (199,854 muhlis) uchun oʻzida rekord darajada koʻp muhlislarni sigʻdiradi. CBF musobaqa ochilish marosimini San Pauluning Morumbi stadionida oʻtkazishni rejalashtirgan edi, ammo 2010-yilda bu reja amalga oshmadi va Arena Korintians stadioniga almashtirildi, chunki talab qilingan shartlar uchun moliyaviy kafolatlarni taʼminlab berolmaganligi sabab boʻlgan.[26]

Fortalezadagi Castelao stadioni 2013-yanvar oyida foydalanishga topshirildi.[27] Financial Times roʻznomasi muhbiri Joe Leahy fikriga koʻra, Castelaodagi ishlarni koʻzdan kechirar ekan, "bu ishlar tahsinga loyiq, boshqa sportning ijtimoiy ishlari uchun oʻrnak boʻladigan ish" deya tariflagan, ammo Riodagi Marakana stadionida berilayotgan ish haqi qaraganda "bu qurilishdagi har bir ishchi boshiga beriladigan maosh arzonroq"[28][29] Oltita maydon 2013-yilgi konfederatsiyalar kubogi mobaynida foydalanildi.[30] Yana 6ta stadion FIFA tomonidan 2013-yilning 31-dekabrigacha qurilib bitkazilishi shartligini takidlab oʻtdi.[31] 2013-yilning noyabrida Arena Corintians stadioni bitishi arafasida koʻtarma kran qulashi natijasida, stadionning bir qismiga shikast yetkazdi va ikkita quruvchining halok boʻlishiga olib keldi.[32]

Belu Orizonti, Bandeira de Minas Gerais.svg MG Brazilia, Bandeira do Distrito Federal (Brasil).svg DF Fortaleza, Bandeira do Ceará.svg CE Kuritiba, Bandeira do Paraná.svg PR
19°51′57″S 43°58′15″W / 19.86583°S 43.97083°W / -19.86583; -43.97083 (Estádio Mineirão) 15°47′0.6″S 47°53′56.99″W / 15.783500°S 47.8991639°W / -15.783500; -47.8991639 (Estádio Nacional Mané Garrincha) 3°48′26.16″S 38°31′20.93″W / 3.8072667°S 38.5224806°W / -3.8072667; -38.5224806 (Estádio Castelão) 25°26′54″S 49°16′37″W / 25.44833°S 49.27694°W / -25.44833; -49.27694 (Arena da Baixada)
Arena Mineirao Mane Garrincha Milliy stadioni Castelao stadioni Arena da Baixada
Sigʻimi: 62,547 Sigʻimi: 70,042 Sigʻimi: 64,846 Sigʻimi: 43,981
Novo mineirão aérea.jpg Brasilia Stadium - June 2013.jpg Fortaleza Arena.jpg Arenadabaixada.jpg
Kuyaba, Bandeira de Mato Grosso.svg MT Manaus, Bandeira do Amazonas.svg AM
15°36′11″S 56°7′14″W / 15.60306°S 56.12056°W / -15.60306; -56.12056 (Arena Pantanal) 3°4′59″S 60°1′41″W / 3.08306°S 60.02806°W / -3.08306; -60.02806 (Arena Amazônia)
Arena Pantanal Arena Amozonia
Sigʻimi: 42,968 Sigʻimi: 42,374
Arena Pantanal (2014)-2.jpg Arena Amazônia (2014) - 2.jpg
Natal, Bandeira do Rio Grande do Norte.png RN Portu Alegri, Bandeira do Rio Grande do Sul.svg RS
5°49′44.18″S 35°12′49.91″W / 5.8289389°S 35.2138639°W / -5.8289389; -35.2138639 (Arena das Dunas) 30°3′56.21″S 51°14′9.91″W / 30.0656139°S 51.2360861°W / -30.0656139; -51.2360861 (Estádio Beira-Rio)
Arena das Dunas Beira-Rio stadioni
Sigʻimi: 42,086 Sigʻimi: 51,300
Dunes Arena closer.jpg Estádio Beira-Rio (2014) - 2.jpg
Resifi, Bandeira de Pernambuco.svg PE Rio de Janeyro, Bandeira do estado do Rio de Janeiro.svg RJ Salvador, Bandeira da Bahia.svg BA San Paulu, Bandeira do estado de São Paulo.svg SP
8°2′24″S 35°0′29″W / 8.04000°S 35.00806°W / -8.04000; -35.00806 (Arena Pernambuco) 22°54′43.8″S 43°13′48.59″W / 22.912167°S 43.2301639°W / -22.912167; -43.2301639 (Estádio do Maracanã) 12°58′43″S 38°30′15″W / 12.97861°S 38.50417°W / -12.97861; -38.50417 (Arena Fonte Nova) 23°32′43.91″S 46°28′24.14″W / 23.5455306°S 46.4733722°W / -23.5455306; -46.4733722 (Arena de São Paulo)
Arena Pernambuco Marakana stadioni Arena Fonte Nova Arena Corintians
Sigʻimi: 46,154 Sigʻimi: 76,935 Sigʻimi: 56,000 Sigʻimi: 68,000
Itaipava Arena Pernambuco - Recife, Pernambuco, Brasil.jpg Marakana stadioni.jpg Arena Fonte Nova.jpg Arena de Itaquera (2014) - 2.jpg

Oxirgi qurʼa[tahrir]

Guruh baxslari uchun 32ta terma jamoalar qurʼa yoʻli orqali saralanib olindi. Qurʼa jarayonida, jamoalar 4ta savatchaga 8tadan (Braziliya terma jamoasi bilan birga) jahon reytingida tutgan oʻrni boʻyicha solindi.[33] Oʻtgan turnirlardagidek, FIFA bu safar ham bitta mintaqadan, bitta konfederatsiyadan boʻlgan terma jamoalarni (Yevropa bundan mustasno) bitta guruhga tushib qolmaslgi uchun bitta savatchaga joyladi. [34][35] Birinchi savatchaga Braziliya bilan birga qolgan reytingda eng kuchli boʻlgan jamoalar joylandi.

1-savatcha (Kuchlilar) 2-savatcha (Afrika & Janubiy Amerika) 3-savatcha (Osiyo & Shimoliy Amerika) 4-savatcha (Yevropa)

 Braziliya
 Argentina
 Kolumbiya
 Urugvay
 Belgiya
 Olmoniya
 Ispaniya
  Shveysariya

 Jazoir
 Kamerun
 Fil Suyak Sohili
 Gana
 Nigeriya
 Chili
 Ekvador

 Avstraliya
 Yaponiya
 Eron
 Janubiy Koreya
 Kosta Rika
 Gonduras
 Meksika
 AQSh

 Bosniya va Gersegovina
 Xorvatiya
 Angliya
 Fransiya
 Yunoniston
 Italiya
 Niderlandlar
 Portugaliya
 Rossiya

Ushbu chempionat uchun oxirgi qurʼa tashlash marosimi, 2013-yilning 6-dekabrida Baiyaning Mata di San Juan shahridagi Costa do Sauípe Resort mehmonxonasida boʻlib oʻtdi.[36] Marosim FIFA bosh kotibi Jerome Valcke va braziliyalik mezbon ayol Fernanda Lima tomonidan ochib berildi, hamda keyingi sakkiz jahon chempionati gʻoliblari boʻlgan millatlardan 8ta mashxur sobiq futbolchilar: Kafu, Fabio Kannavaro, Alsides Gidja, Fernando Ierro, Jeff Herst, Mario Kempes, Lotar Matteus va Zenidin Zidanlar savatchalardan sharlarni olishda koʻmaklashdi.[37] Qurʼa jarayonida, terma jamoalar geografik mintaqalarga ajratilib toʻrtta savatchalarga joylashtirildi, Yevropaning bitta jamoasi 4-savatdan 2-savatchaga oʻtkazildi.[38][39] UEFA aʼzolari maksimum 2 tasi bir guruhda joylashishi mumkin, boshqa bitta konfederatsiyadan boʻlgan terma jamoalar bitta guruhga tushmadigan boʻldi.[34][40]

Hakamlar[tahrir]

FIFA turnirga 52ta hakamlarni tanlab oldi, har bir hakam 2tadan yon hakamlari bilan qatnashadi. Hakamlar 6ta konfederatsiyalardan kelishgan.[41] Hakamlar 2014-yil mobaynida har bir oʻyinga tayinlanib boriladi.

Golni avtomatik aniqlash usuli[tahrir]

Jahon chempionati tarixida ilk marotaba, rasmiylar tomonidan golni avtomatik aniqlash usulidan foydalanishga ruxsat berildi. Oldingi jahon chempionatida, nimchorak final baxsida Angliyaning Germaniyaga urgan goli hakam tomonidan bekor qilinganidan keyin, ushbu texnologiyani qoʻllash yoki qoʻllamaslik haqida qizgʻin baxs munozaraga sabab boʻlgan edi.[42] Oʻsha oʻyindan keyin, FIFA prezidenti Zepp Blatter "mazkur oʻyindan keyin texnologiya mavzusini oʻrtaga tashlamasak gʻirt axmoqlik boʻladi" degan edi[43] va 2012-yilda IFAB bu texnologiyani qoʻllashni maʼqulladi.[44] Ushbu chempionat texnologiyani qoʻllayotgan uchinchisi hisoblanadi, undan oldin FIFA 2012 Klublar oʻrtasida jahon chempionati hamda FIFA 2013 Konfederatsiyalar kubogi musobaqalarida muvafaqqiyatli sinovdan oʻtgan edi. 2013-yil oktabr oyida Germaniyaning GoalControl kompaniyasi bu texnologiyaning taminlovchisi sifatida tanlandi.[45]

Jamoa tarkiblari[tahrir]

Oldingi jahon chempionati kabi, bu chempionatga ham har bir terma jamoa oʻz tarkibiga 23tadan futbolchi oladi (3tasi darvozabon). Har bir milliy assotsiatsiyalar jamoa tarkiblarini turnirga 10 qolguncha eʼlon qilishi shart. Agar oʻyin davomida qaysidir futbolchi jiddiy jarohat olib turnirda boshqa oʻynay olmasa, terma jamoa rahbarlari 24 soat ichida boshqa bir oʻyinchini olib kelish huquqiga ega boʻldi.[46]

Tartib-intizom va chetlatishlar[tahrir]

Agar qaysidir futbolchi oxirgi saralash baxsida qoida buzgan boʻlsa, unda u futbolchi final bosqichning ilk oʻyinida maydonga tushmaydi.FIFAning intizomiy qaroriga binoan, chetlatishlar bir oʻyindan koʻproq muddatga ham uzaytirilishi mumkin.

Agar qaysidir futbolchi oʻz jamoasidan tushirib qoldirilgan boʻlsa, demakki chetlatishlar hali ham "taʼsir" koʻrsatmoqda.

  • Flag of Colombia.svg Fredy Guarin: 2013-yil 15-oktabrda Paragvayga qarshi oʻyinda oʻta jiddiy qoida buzarlik bilan oʻynagani uchun (2ta sariq kartochka) chetlatildi.
  • Flag of Croatia.svg Mario Manzukich 2013-yil 19-noyabrda Islandiyaga qarshi jiddiy qoʻpol oʻynagani uchun chetlatildi.
  • Flag of Croatia.svg Yosip Shimunich 10ta oʻyinga chetlatildi, sababi Islandiya bilan boʻlib oʻtgan oʻyindan keyin Ustashi xorvat fashistik harakatining shiorini aytgani uchun. Shimunich shuning uchun Jahon chempionatini toʻlaligicha oʻtkazib yuboradi.[47][48]

Oʻyinlar[tahrir]

Oʻyinlar jadvali 2011-yil 20-oktabrda Syurixdagi FIFA bosh shtab kvartirasida eʼlon qilindi,[49] oʻyinlar vaqti esa 2012-yilning 27-sentabrida ommaga taqdim etildi.[50] Oxirgi qurʼadan keyin FIFA yettita oʻyinning vaqtini oʻzgartirdi.[51]

Barcha oʻyinlar vaqti Braziliyaning rasmiy vaqti (UTC-3) boʻyicha belgilandi. 12ta maydonning 10tasi mana shu vaqt mintaqasiga kiradi, qolgan ikkitasi Kuyaba va Manaus Amazon mintaqa vaqti UTC-4 boʻyicha belgilandi, shuning uchun mana shu ikkita shahar mezbonlik qiladigan uchrashuvlar rasmiy vaqt bilan solishtirgan xolda bir soat oldin boshlanadi.[52]

Guruh bosqichi[tahrir]

Har bir guruhning birinchi va ikkinchi oʻrinlari nimchorak finaliga chiqadi.[46] Guruhdagi har bir jamoani reytingini aniqlash quyidagicha belgilanadi:

  1. Barcha guruh oʻyinlarida qoʻlga kiritilgan ochkolar soni;
  2. Barcha guruh oʻyinlarida qoʻlga kiritilgan toʻplar nisbati;
  3. Barcha guruh oʻyinlarida kiritilgan gollar soni;

Agar ikki yoki undan ortiq jamoa yuqoridagi kriteriya boʻyicha teng kelib qolsa, unda quyidagicha kuchli jamoa aniqlanadi:

  1. Barcha guruh oʻyinlarida teng kuchli jamoalar oʻrtasidagi kiritilgan ochkolar soni;
  2. Barcha guruh oʻyinlarida teng kuchli jamoalar oʻrtasidagi toʻplar nisbati;
  3. Barcha guruh oʻyinlarida teng kuchli jamoalar oʻrtasidagi kiritilgan toʻplar soni;
  4. FIFA Tashkiliy Qoʻmitasining qurʼa tashlashi orqali.

A guruhi[tahrir]

# Jamoa Flag of Brazil.svg Flag of Cameroon.svg Flag of Mexico.svg Flag of Croatia.svg D M T ± Ochko
1  Braziliya ~ 0
2  Kamerun ~ 0
3  Meksika ~ 0
4  Xorvatiya ~ 0
12-iyun 2014
17:00
Braziliya  1-oʻyin  Xorvatiya Arena de São Paulo, San Paulu

13-iyun 2014
13:00
Meksika  2-oʻyin  Kamerun Arena das Dunas, Natal

17-iyun 2014
16:00
Braziliya  17-oʻyin  Meksika Estádio Castelão, Fortaleza

18-iyun 2014
19:00
Kamerun  18-oʻyin  Xorvatiya Arena Amazonia, Manaus

23-iyun 2014
17:00
Kamerun  33-oʻyin  Braziliya Mane Garrincha Milliy stadioni, Brazilia

23-iyun 2014
17:00
Xorvatiya  34-oʻyin  Meksika Arena Pernambuco, Resifi

B guruhi[tahrir]

# Jamoa Flag of Spain.svg Flag of the Netherlands.svg Flag of Chile.svg Flag of Australia.svg D M T ± Ochko
1  Ispaniya ~ 0
2  Niderlandlar ~ 0
3  Chili ~ 0
4  Avstraliya ~ 0
13-iyun 2014
16:00
Ispaniya  3-oʻyin  Niderlandlar Arena Fonte Nova, Salvador

13-iyun 2014
19:00
Chili  4-oʻyin  Avstraliya Arena Pantanal, Kuyaba

18-iyun 2014
13:00
Avstraliya  20-oʻyin  Niderlandlar Beira-Rio stadioni, Portu-Alegri

18-iyun 2014
16:00
Ispaniya  19-oʻyin  Chili Marakana stadioni, Rio-de-Janeyro

23-iyun 2014
13:00
Avstraliya  35-oʻyin  Ispaniya Arena da Baixada, Kuritiba

23-iyun 2014
13:00
Niderlandlar  36-oʻyin  Chili Arena Corintians, San Paulu

C guruhi[tahrir]

# Jamoa Flag of Colombia.svg Flag of Greece.svg Flag of Côte d'Ivoire.svg Flag of Japan.svg D M T ± Ochko
1  Kolumbiya ~ 0
2  Yunoniston ~ 0
3  Fil Suyak Sohili ~ 0
4  Yaponiya ~ 0
14-iyun 2014
13:00
Kolumbiya  5-oʻyin  Yunoniston Mineirao stadioni, Belu-Orizonti

14-iyun 2014
22:00
Fil Suyak Sohili  6-oʻyin  Yaponiya Arena Pernambuco, Resifi

19-iyun 2014
13:00
Kolumbiya  21-oʻyin  Fil Suyak Sohili Mane Garrincha Milliy stadioni, Brazilia

19-iyun 2014
19:00
Yaponiya  22-oʻyin  Yunoniston Arena das Dunas, Natal

24-iyun 2014
17:00
Yaponiya  37-oʻyin  Kolumbiya Arena Pantanal, Kuyaba

24-iyun 2014
17:00
Yunoniston  38-oʻyin  Fil Suyak Sohili Castelao stadioni, Fortaleza

D guruhi[tahrir]

# Jamoa Flag of Uruguay.svg Flag of Costa Rica.svg Flag of England.svg Flag of Italy.svg D M T ± Ochko
1  Urugvay ~ 0
2  Kosta Rika ~ 0
3  Angliya ~ 0
4  Italiya ~ 0
14-iyun 2014
16:00
Urugvay  7-oʻyin  Kosta Rika Castelao stadioni, Fortaleza

14-iyun 2014
19:00
Angliya  8-oʻyin  Italiya Arena Amazonia, Manaus

19-iyun 2014
16:00
Urugvay  23-oʻyin  Angliya Arena Corintians, San Paulu

20-iyun 2014
13:00
Italiya  24-iyun  Kosta Rika Arena Pernambuco, Resifi

24-iyun 2014
13:00
Italiya  39-oʻyin  Urugvay Arena das Dunas, Natal

24-iyun 2014
13:00
Kosta Rika  40-oʻyin  Angliya Mineirao stadioni, Belu-Orizonti

E guruhi[tahrir]

# Jamoa Flag of Switzerland.svg Flag of Ecuador.svg Flag of France.svg Flag of Honduras.svg D M T ± Ochko
1   Shveysariya ~ 0
2  Ekvador ~ 0
3  Fransiya ~ 0
4  Gonduras ~ 0
15-iyun 2014
13:00
Shveysariya   9-oʻyin  Ekvador Mane Garrincha Milliy stadioni, Brazilia

15-iyun 2014
16:00
Fransiya  10-oʻyin  Gonduras Beira-Rio stadioni, Portu-Alegri

20-iyun 2014
16:00
Shveysariya   25-oʻyin  Fransiya Arena Fonte Nova, Salvador

20-iyun 2014
19:00
Gonduras  26-oʻyin  Ekvador Arena da Baixada, Kuritiba

25-iyun 2014
17:00
Gonduras  41-oʻyin   Shveysariya Arena Amazonia, Manaus

25-iyun 2014
17:00
Ekvador  42-oʻyin  Fransiya Marakana stadioni, Rio-de-Janeyro

F guruhi[tahrir]

# Jamoa Flag of Argentina.svg Flag of Bosnia and Herzegovina.svg Flag of Iran.svg Flag of Nigeria.svg D M T ± Ochko
1  Argentina ~ 0
2  Bosniya va Gersegovina ~ 0
3  Eron ~ 0
4  Nigeriya ~ 0
15-iyun 2014
19:00
Argentina  11-oʻyin  Bosniya va Gersegovina Marakana stadioni, Rio-de-Janeyro

16-iyun 2014
16:00
Eron  12-oʻyin  Nigeriya Arena da Baixada, Kuritiba

21-iyun 2014
13:00
Argentina  27-oʻyin  Eron Mineirao stadioni, Belu-Orizonti

21-iyun 2014
19:00
Nigeriya  28-oʻyin  Bosniya va Gersegovina Arena Pantanal, Kuyaba

25-iyun 2014
13:00
Nigeriya  43-oʻyin  Argentina Beira-Rio stadioni, Portu-Alegri

25-iyun 2014
13:00
Bosniya va Gersegovina  44-oʻyin  Eron Arena Fonte Nova, Salvador

G guruhi[tahrir]

# Jamoa Flag of Germany.svg Flag of Portugal.svg Flag of Ghana.svg Flag of the United States.svg D M T ± Ochko
1  Olmoniya ~ 0
2  Portugaliya ~ 0
3  Gana ~ 0
4  AQSh ~ 0
16-iyun 2014
13:00
Olmoniya  13-oʻyin  Portugaliya Arena Fonte Nova, Salvador

16-iyun 2014
19:00
Gana  14-oʻyin  AQSh Arena das Dunas, Natal

21-iyun 2014
16:00
Olmoniya  29-oʻyin  Gana Castelao stadioni, Fortaleza

22-iyun 2014
19:00
AQSh  30-oʻyin  Portugaliya Arena Amazonia, Manaus

26-iyun 2014
13:00
AQSh  45-oʻyin  Olmoniya Arena Pernambuco, Resifi

26-iyun 2014
13:00
Portugaliya  46-oʻyin  Gana Mane Garrincha Milliy stadioni, Brazilia

H guruhi[tahrir]

# Jamoa Flag of Belgium.svg Flag of Algeria.svg Flag of Russia.svg Flag of South Korea.svg D M T ± Ochko
1  Belgiya ~ 0
2  Jazoir ~ 0
3  Rossiya ~ 0
4  Janubiy Koreya ~ 0
17-iyun 2014
13:00
Belgiya  15-oʻyin  Jazoir Mineirao stadioni, Belu-Orizonti

17-iyun 2014
19:00
Rossiya  16-oʻyin  Janubiy Koreya Arena Pantanal, Kuyaba

22-iyun 2014
13:00
Belgiya  31-oʻyin  Rossiya Marakana stadioni, Rio-de-Janeyro

22-iyun 2014
16:00
Janubiy Koreya  32-oʻyin  Jazoir Beira-Rio stadioni, Portu-Alegri

26-iyun 2014
17:00
Janubiy Koreya  47-oʻyin  Belgiya Arena Corintians, San Paulu

26-iyun 2014
17:00
Jazoir  48-oʻyin  Rossiya Arena da Baixada, Kuritiba

Pley-off bosqichi[tahrir]

Pley-off bosqichida, oʻyinning asosiy vaqtida durang qayd etilsa, qoʻshimcha vaqt beriladi (15 minutdan 2 taym), unda ham gʻolib aniqlanmasa penaltilar seriyasini amalga oshirib gʻolib jamoa aniqlanadi.[46]

Nimchorak final Chorak final Yarim final Final
                           
28-iyun – Belu Orizonti            
 A guruhi 1-oʻrini  
4-iyul – Fortaleza
 B guruhi 2-oʻrini    
 49-oʻyin gʻolibi  
28-iyun – Rio de Janeyro
   50-oʻyin gʻolibi    
 C guruhi 1-oʻrini  
8-iyul – Belu Orizonti
 D guruhi 2-oʻrini    
 57-oʻyin gʻolibi  
30-iyun – Brazilia
   58-oʻyin gʻolibi    
 E guruhi 1-oʻrini  
4-iyul – Rio de Janeyro
 F guruhi 2-oʻrini    
 53-oʻyin gʻolibi  
30-iyun – Portu Alegri
   54-oʻyin gʻolibi    
 G guruhi 1-oʻrini  
13-iyul – Rio de Janeyro
 H guruhi 2-oʻrini    
 61-oʻyin gʻolibi  
29-iyun – Fortaleza
   62-oʻyin gʻolibi  
 B guruhi 1-oʻrini  
5-iyul – Salvador
 A guruhi 2-oʻrini    
 51-oʻyin gʻolibi  
29-iyun – Resifi
   52-oʻyin gʻolibi    
 D guruhi 1-oʻrini  
9-iyul – San Paulu
 C guruhi 2-oʻrini    
 59-oʻyin gʻolibi  
1-iyul – San Paulu
   60-oʻyin gʻolibi     Uchinchi oʻrin
 F guruhi 1-oʻrini  
5-iyul – Brazilia 12-iyul – Brazília
 E guruhi 2-oʻrini    
 55-oʻyin gʻolibi    61-oʻyin maglubi  
1-iyul – Salvador
   56-oʻyin gʻolibi      62-oʻyin magʻlubi  
 H guruhi 1-oʻrini  
 G guruhi 2-oʻrini    

Nimchorak final[tahrir]

28-iyun 2014
13:00
A guruhi 1-oʻrini 49-oʻyin B guruhi 2-oʻrini Mineirao stadioni, Belu-Orizonti

28-iyun 2014
17:00
C guruhi 1-oʻrini 50-oʻyin D guruhi 2-oʻrini Marakana stadioni, Rio-de-Janeyro

29-iyun 2014
13:00
B guruhi 1-oʻrini 51-oʻyin A guruhi 2-oʻrini Castelao stadioni, Fortaleza

29-iyun 2014
17:00
D guruhi 1-oʻrini 52-oʻyin C guruhi 2-oʻrini Arena Pernambuco, Resifi

30-iyun 2014
13:00
E guruhi 1-oʻrini 53-oʻyin F guruhi 2-oʻrini Mane Garrincha Milliy stadioni, Brazilia

30-iyun 2014
17:00
G guruhi 1-oʻrini 54-oʻyin H guruhi 2-oʻrini Beira-Rio stadioni, Portu-Alegri

1-iyul 2014
13:00
F guruhi 1-oʻrini 55-oʻyin E guruhi 2-oʻrini Arena Corintians, San Paulu

1-iyul 2014
17:00
H guruhi 1-oʻrini 56-oʻyin G guruhi 2-oʻrini Arena Fonte Nova, Salvador

Chorak final[tahrir]

4-iyul 2014
13:00
53-oʻyin gʻolibi 58-oʻyin 54-oʻyin gʻolibi Marakana stadioni, Rio-de-Janeyro

4-iyul 2014
17:00
49-oʻyin gʻolibi 57-oʻyin 50-oʻyin gʻolibi Castelao stadioni, Fortaleza

5-iyul 2014
13:00
55-oʻyin gʻolibi 60-oʻyin 56-oʻyin gʻolibi Mane Garrincha Milliy stadioni, Brazilia

5-iyul 2014
17:00
51-oʻyin gʻolibi 59-oʻyin 52-oʻyin gʻolibi Arena Fonte Nova, Salvador

Yarim final[tahrir]

8-iyul 2014
17:00
57-oʻyin gʻolibi 61-oʻyin 58-oʻyin gʻolibi Mineirao stadioni, Belu-Orizonti

9-iyul 2014
17:00
59-oʻyin gʻolibi 62-oʻyin 60-oʻyin gʻolibi Arena Corintians, San Paulu

Uchinchi oʻrin uchun[tahrir]

12-iyul 2014
17:00
61-oʻyin magʻlubi 63-oʻyin 62-oʻyin magʻlubi Mane Garrincha milliy stadioni, Brazilia

Final[tahrir]

13-iyul 2014
16:00
61-oʻyin gʻolibi 64-oʻyin 62-oʻyin gʻolibi Marakana stadioni, Rio-de-Janeyro

Marketing[tahrir]

Musobaqaning rasmiy emblemasi

Rasm, shior va musiqa[tahrir]

Musobaqaning rasmiy afishasi

Musobaqa emblemasi Braziliyaning Africa agentligi tomonidan yaratildi, emblema "Ilhombaxsh" deya sarlavhalangan.[53] Emblema loyiha asosi, kubok uzra gʻalabaga intilayotgan qoʻllar va u qoʻllar sariq va yashil ranglarda tasvirlangan, buning maʼnosi Braziliyaliklarning iliq mehmondoʻstligini anglatadi. Ammo, bu Yohannesburg shahrida 2010-yilgi jahon chempionati mobaynida olib tashlangan edi.[53] Keyin 25ta Braziliyaning agentliklari oʻz asarlarini taqdim etdi.[54] Braziliyalik grafik dizayner Alexandre Wollner dizaynni tanqid qilib chiqdi, yaʼni tanlangan dizayndagi yuzni yashirish bu sharmanda boʻlganlik maʼnosini anglatishini aytib chiqdi, va hakamlar hayʼati professional grafik dizaynerlar ishini rad etdi.[55]

FIFA shuningdek, buyurilgan afishani ham 2013-yilning yanvar oyida olib tashlagan edi, keyin u yana Braziliyaning Crama agentligi tomonidan qayta loyihalandi.[56] Rasmiy shior: "Barcha bir maqomda" (portugalcha: "Juntos num só ritmo") deya tan olindi.[57]

1962-yildan beri har bir jahon chempionatlari uchun rasmiy qoʻshiqlar tanlanib kelinadi. Musobaqa homiylaridan biri Sony kompaniyasi, 2014-yilgi jahon chempionati uchun rasmiy qoʻshiq tanlash uchun butun dunyo boʻylab "SuperQoʻshiq" nomi ostida tanlov eʼlon qildi.[58] Tanlovda har bir inson ishtirok etishi mumkin, tanlov 2014-yil fevral oyida yakuniga yetadi, gʻolib deya topilgan qoʻshiq, mashxur sanatkor Ricky Martin tomonidan professional ohangga solinib sayqallanadi va bastalanadi.[58]

Qoʻshimcha qilib aytadigan boʻlsak, tanlangan qoʻshiq, musobaqa rasmiy musiqa asbobi saksirolada bastalanadi, bu musiqa asbobi Braziliyalik bastakor Carlinhos Brown tomonidan oʻylab topilgan.[59] Bu cholgʻu asbobi 2010-yilgi jahon chempionatidagi Afrika vuvuzelasiga qaraganda yumshoq ohang chiqarildagan qilib yaratildi. Ammo, havfsizlik choralari tufayli, bu musiqiy asbobni stadionga olib kirishga FIFA ruhsat bermadi.[60]

Tumor[tahrir]

Fuleco 2014-yilgi jahon chempionatining tumori hisoblanadi
Asosiy maqola: Fuleco

Tatu-bola Braziliyada yashovchi hayvon, bronenosetslarning bir turi, tatu-bola koptokka oʻxshab yumalab yirtqichlardan oʻzini himoya qiladi. Mahalliy tashkiliy qoʻmitalar bu hayvonni musobaqa tumori sifatida taqdim qildi va FIFA buni 2012-yil sentabr oyida qabul qildi.[61] Oltita Braziliya agentliklari 47 ta ushbu hayvonning musobaqa tumori sifatida chizilgan surʼatlaridan bittasini tanlab oldi, tanlashda 7 yoshdan 12 yoshgacha boʻlgan Braziliya bolalarining tanlovlaridan foydalanildi.[62]

Ismsiz tumor ilk bora ommaga Braziliyaning Fantástico yangiliklar shousida namoyish etildi.[63] Tumorga 3ta ismlardan birini tanlash uchun onlayn saylov oʻtkazildi,[64] va eng koʻp ovoz olgan tumor nomi 2012-yil 25-noyabrda eʼlon qilindi.[65] Unga koʻra, 1.7 million kishi (tahminan 48 foiz) Fuleco, Zuzeco (31 foiz) va Amijubi (21 foiz) ismlariga ovoz berishdi.[66]

"Fuleco" bu birlashma soʻz boʻlib, "Futebol" ("Futbol") va "Ecologia" ("Ekologiya") (qoʻshimcha: -eco soʻzi bilan tugovchi laqablar Braziliyada ommabop) soʻzlarining boʻgʻinlarini biriktirishidan kelib chiqqan yangi birikkan soʻz. Qolgan ikki kam ovozga ega boʻlgan ismlar Amijubi ("Amizade ("Doʻstlik") va "Júbilo" ("Shodlik")), Zuzeco esa ("Azul" ("koʻk") va "Ecologia ("Ekologiya")) soʻzlarining boʻgʻinlarining birlashmasidan yasalgan soʻzlar edi.[65]

Koptok[tahrir]

Asosiy maqola: Adidas Brazuca

Adidas Brazuca 2014-yilgi jahon chempionatining rasmiy futbol koptogi.[67] Koptokka nom berishda, jamoat joylarida saylov oʻtkazildi va 1 milliondan ortiq Braziliyalik futbol muhlislar ovoz berishdi. "Brazuca" soʻzi 70% ovoz toʻplab gʻolib chiqdi.[68] Adidas kompaniyasi 1970-yildan beri jahon chempionatlari uchun oʻyin toʻplari bilan taminlab beradi, shuningdek, chempionat toʻpiga nom berishda Braziliya urf odatlaridan olingan soʻzlardan foydalanildi, qolgan ikki nom Bossa Nova va Carnavalesca kam ovoz toʻplaganligi sababli ularning nomi berilmadi. [68]

Homiylik[tahrir]

2014-yilgi jahon chempionati homiylari uch turkumga ajratildi: FIFA hamkorlari, FIFA Jahon chempionati™ homiylari va mahalliy homiylar.[69]

FIFA Hamkorlari FIFA Jahon chempionati™ homiylari Mahalliy homiylar

Tayyorgarliklar[tahrir]

2010-yil yanvar oyida Braziliya federal hukumati hisobatiga koʻra, turnirning tashkiliy ishlariga 11 milliard AQSH dollari sarflanmoqchi.[70] Shuningdek bu, jahon chempionati stadionlarining qurilishlari rekonstruksiyalari uchun soliq imtiyozlarida ham eʼlon qilinib oʻtilgan edi va mezbon shaharlar qoʻshilgan qiymat soligʻidan ozod etildi.[71]

Infrastruktura loyihalari[tahrir]

Resifidagi Resifi Xalqaro Aeroporti

Turnir tashkiliy qoʻmitasi Braziliyadagi aeroportlarni "katta muammo" deb atagan.[72] Hisob kitoblarga qaraganda, 600,000 kishi turnirga samalyotda sayohat qiladi, qoʻshimcha, yana uch million Braziliyaliklar oʻyinlar orasida havo yoʻllaridan foydalanadi.[73]

Braziliadagi bir izli temir yoʻl

Qonunchilik INFRAERO kompaniyasiga aeroport ishlarini tezlashtirishni buyurdi.[74] Biroq 2011-yilgi Braziliya hukumatining izlanishlari boʻyicha aeroport terminallarining 13 tadan 10tasi turnirgacha rivojlantirilishini aytib oʻtgan.[75] Braziliya prezidenti Dilma Rousseff aeroportlarning tayyor holga kelishini hukumat oʻz kafolatiga oladi va ularni musobaqagacha tayyor holatga yetkazishga vaʼda beradi.[75] Bugungi kunda, uchta aeroportlarning rahbarlari hisobotiga koʻra aeroportlar faoliyatini yurgizmoqda (10.8 milliard AQSH dollar),[76] qolganlar 2013-yilning oxiriga borib nihoyasiga yetkaziladi.[77]

Mamalakatdagi eng yirik koʻlamdagi qurulish ishlari yoʻl tizimlari, temir yoʻllar hamda avtobus temir yoʻllarida boʻlib oʻtmoqda, bu yoʻllar hammasi aeroport bilan shahar markazlarini va stadionlarini bogʻlaydi. 4,300 kilometrdan ortiq masofadagi yoʻl tizimlarida ishlar olib borilishi kerak.[78] Matbuot tarqatgan maʼlumotlarga koʻra yoʻl ishlarining koʻpgina qismlari turnirgacha aytilgan vaqtgacha tayyor boʻlmasligini aytgan.[79][80] Shuningdek, 5 milliard dollardan oshiq mablagʻ jahon chempionati va 2016-yili Rio de Janeyro shahrida boʻlib oʻtadigan Yozgi Olimpiada oʻyinlari uchun quriladigan yangi mehmonxonalar ucun sarflanadi.[81]

2010-yilda Braziliya sport vazirligi rejalangan 50ta infrastruktura ishlarining 13tasini bekor qilgan.[82] Kichik masshtabdagi yangi loyihalar keyinroq tanishtirildi.[82] Braziliya terma jamoasining sobiq futbolchisi Romário (hozirda siyosat sohasida ishlaydi) mamlakatda turnir uchun boʻlib oʻtayorgan tayyorgarliklarni tanqid qilib chiqqan, biroq u "FIFAning talablarini haddan ziyod koʻp" deb aytgan.[83]

Xavfsizlik choralari[tahrir]

Braziliya politsiyasi anti-bomba robotini sinovdan oʻtkazmoqda

Braziliya hukumati xavfsizlik choralari uchun 900 million dollar mablagʻ ajratgan va "tarixda eng kuchli himoyalangan sport musobaqasi" hisoblanadi.[84] Musobaqa davomida "siz tasavvur qilgan va istagan yuqori darajadagi xavsizlik kuchlari" qoʻriqlashiga FIFA bosh kotibi Jérôme Valcke vaʼda bergan.[84] Bir politsiya ofitseri maydonda oʻyin tomosha qilayotgan 50ta tomoshabinga va yana biri 80ta jamoat joyidagi futbol ishqibozlariga javobgar boʻladi.[84]

Xavfsizlik choralari investitsiyalari, jumladan: shaxsni aniqlash usuli va uchuvchisiz boshqariladigan xavfsizlik robotlari ishlashga tayyor.[85] Rivojlantirilgan xavfsizlik loyihalari, yashirin buzgʻunchilar, bezorilar va jangari guruhlar haqidagi manbalardan maʼlumotlarni yigʻish uchun izlanishda boʻladi.[86]

Xavfsizlik haqidagi tashvishlar, 2013-yilgi Konfederatsiyalar kubogi davomida sodir boʻlgan yirik koʻlamdagi namoyishlardan keyin yanada kuchaydi.[87][88] Namoyishchilar fikriga koʻra, Braziliya hukumati katta miqdordagi xalq pulini jahon chempionati mezbonligi uchun sarflamoqda, chiqimlar haddan tashqari deb hisoblaydi.[89][90][91]

Chiptalar[tahrir]

FIFA taʼkidi boʻyicha turnir uchun 3,334,524ta chiptalar tayyorlangan.[92] Bulardan katta qismi guruhlarga taqsimlandi, shulardan, tijorat shahobchalariga, mehmondoʻstlik mijozlarga, OAV huquqlari egalariga va VIPlarga ham taqsimlandi.[92] Taqriban 1.1 million chipta mahalliy xalqqa va chet ellik futbol ishqibozlariga sotiladi (400,000 chipta Braziliya yashovchilari uchun, 700,000 chipta esa xorijliklar uchun).[92]

Keng omma uchun chiptalarni sotish uch bosqichga boʻlinadi va chiptalarni FIFA rasmiy sayti orqali va mezbon shaharlarda tayinlangan joylardan harid qilasiz.[93][94] Chiptalarning toʻrtta toifasi mavjud, 4-toifa chiptalari faqat Braziliyalik mahalliy xalq uchun.[92] Chegirmali chiptalar 60 yoshdan oshgan Braziliyalik fuqorolar, talabalar hamda Bolsa Família nomli ijtimoiy yordam oluvchilar fuqorolar uchun.[92] Yuqoridagi chiptalar koʻpi bilan 30 Braziliya reali (tahminan $12.50 AQSH) miqdorida, 1-toifadagi eng qimmat chipta bu musobaqaning final oʻyini uchun qoʻyilgan chiptalar, bahosi 990 AQSH dollari miqdorida.[92] Qoʻshimcha qiladigan boʻlsak, individual chiptalar "oʻyinlar maydoni aniq boʻlgan chiptalar", mezbon shaharlardagi guruh va nimchorak baxslari oʻyinlariga kirish huquqini beradi va "bir qancha chiptalar" yaʼni turnir davomida tanlangan jamoalar oʻyinlari uchun chiqarilgan chiptalar ham sotuvda.[92]

Chiptalar sotuvga ilk bora 2013-yilning 20-avgustida sotuvga chiqdi va dastlabki 24 soat ichida 2.3 million chipta talab qilindi.[95] 2013-yil oktabr oyiga kelib birinchi bosqichning yakunlarida 6 millionga yaqin chiptalar keng omma tomonidan sotib olingan.[96] Modomiki chiptalarga boʻlgan talab oshgani sari, FIFA 889,305ta chiptalarni ishlab chiqardi va ulardan 71.5% Braziliya aholisiga taqsimlandi, xorijda eng koʻp sotilgan chiptalar AQSH hisobiga toʻgʻri kelmoqda.[97] 2013-yilning noyabr oyidagi "birinchi kelgan, birinchi oladi" prinsipi boʻyicha sotilgan chiptalar dastlabki 7 soat ichida 220,000ta chipta sotilgan.[98][99] Biletlar sotuvining ikkinchi bosqichi 30-yanvargacha davom etadi - 2013-yil dekabr oyidagi oxirgi qurʼa marosimidan keyin 24 soat ichida 1.2 millionta chipta talab qilingan.[100]

Transliyatsiya[tahrir]

Translyatsiya huquqlari televideniya, radio, internet va mobil aloqa vositalariga musobaqa oʻyinlarini olib koʻrsatish va eshittirishlarni oʻz ichiga oladi, turnir oʻyinlarini har bir individual teretoriyalar mediya kompaniyalari, litsenziyaga ega boʻlgan kopaniyalar va tashkilotlar, jumladan: Yevropa Telekoʻrsatuvlar Ittifoqi, Iberoamerika Televideniya Tashkiloti, Xalqaro Media Kontent, Dentsu va RS Xalqaro Telekoʻrsatuv va Radioeshittirish & Sportlar Rahbariyati kompaniyalari translyatsiyalar boʻyicha masʼuldirlar.[101] Jahon chempionati oʻyinlari translyatsiyalaridan tushgan mablagʻlarning 60% FIFA gʻaznasiga tushadi.[102] FIFA Jahon chempiontati final uchrashuvlari ketma ket 4 yildan beri HBS (Host Broadcast Services) kompaniyasi tomonidan taminlab berilmoqda,[103] texnologik uskunalarni yetkazib berishda Sony kompaniyasi sherikchilik qilmoqda.[104] Xalqaro Translyatsiya Markazi Rio de Janeyro shahridagi Riocentroda joylashadi.[105]

Taraqqiyot dasturi[tahrir]

2014-yilgi jahon chempionati oʻyinlari boʻlib oʻtadigan Braziliya shaharlari va shtatlari

Braziliya federal hukumati jahon chempionati bilan bogʻliq boʻlgan ishlar uchun R$3 milliard (€1.8 milliard, £1.1 milliard) miqdorida sarmoya ajratgan va jahon chempionati PAC (portugalcha:Programa de Aceleração do Crescimento) nomi ostidagi ishlar majmuini chiqarishni niyat qilganlar.

Marakana loyihalari[tahrir]

Corinthians loyihalari[tahrir]

San Pauludagi Yangi Corinthians stadioni musobaqaning ochilish marosimi uchun tanlab olindi. SC Corinthians Paulistaning yangi stadionining oʻz vaqtida bitirilganligi tufayli FIFA bu stadionga kafolat berdi va shundan keyin 2014-yilgi jahon chempionatining ochilish marosimini oʻtkazish huquqi uchun San Pauluning imkoniyatlari ancha yaxshilandi. Stadion Odebrecht SA kompaniyasi tomonidan qurildi, Corinthians stadionining sobiq prezidenti Andres Sanchezning taʼkidiga koʻra, stadion qurilishiga 800 million Braziliya reali (522 million AQSH dollari) miqdorida pul ketgan. Braziliya milliy banki 400 million Braziliya reali miqdorida pul ajratgan va San Paulu ham 400 million Braziliya reali miqdorida mablagʻ ajratmoqchi.

Shuningdek, qarang[tahrir]

Manbalar[tahrir]

  1. Pot allocations for the Preliminary Draw. FIFA (27 July 2011). 27-iyul 2011.
  2. FIFA launch GLT tender for Brazil 2013/14. FIFA.com (19-fevral 2013).
  3. If the World Cup started tomorrow. ESPN (12-iyun 2013).
  4. 2014 FIFA World Cup to be held in South America. FIFA.com (7-mart 2003).
  5. Rotation ends in 2018. FIFA.com (29-oktabr 2007).
  6. Argentina, Brazil and Colombia want 2014 World Cup. People's Daily (19-yanvar 2003).
  7. Brazil set to host World Cup. BBC (18-mart 2003).
  8. Colombia bids for 2014 World Cup. BBC (17-iyun 2006).
  9. Colombia join 2014 World Cup race. BBC (19-dekabr 2006).
  10. Brazil to make 2014 World Cup bid. BBC (13-dekabr 2006).
  11. Brazil confirms bid – Colombia withdraws. Fifa.com (13-aprel 2007).
  12. Brazil confirmed as 2014 hosts. FIFA (30 October 2007). Asl nusxadan arxivlandi (31-oktabr 2007). 30 October 2007.
  13. Financial report presented, Brazil 2014 slots & host countries decided. Fifa.com (3-mart 2011).
  14. Rio draw pits Spain against France. FIFA.com (30 July 2011). 28-mart 2013.
  15. Draw for World Cup qualifiers at Marina da Glória in Rio (Portuguese). globoesporte.com (8 December 2010). 21-yanvar 2011.
  16. Barbarez: The World Cup is priceless. Fifa.com (16-oktabr 2013).
  17. Portugal climbs to 5th in FIFA Ranking. Goal.com (28-noyabr 2013).
  18. http://espnfc.com/news/story/_/id/1572890/world-cup-seeds-based-october-world-ranking?cc=5739
  19. FIFA's Inspection Report (PDF). 9-oktabr 2011.
  20. "Host cities – World Cup". BBC News. 31-may 2009. http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/8075256.stm. 
  21. "Host Cities for Brazil 2014 to be announced in May". FIFA.com (Fédération Internationale de Football Association). 12 March 2009. http://www.fifa.com/worldcup/news/newsid=1037180/index.html. Qaraldi: 7-sentabr 2013. 
  22. dom, 31 May 2009. Host cities in 1950 FIFA World Cup. Colunas.globoesporte.com. 9-oktabr 2011.
  23. 2014 Fifa World Cup: Luck of the draw 'an essential component'. BBC (2-dekabr 2013).
  24. Price tag rises for Brazil's World Cup stadiums. Goal.com (28-noyabr 2013).
  25. 2014 Fifa World Cup: Where are the 12 host stadiums in Brazil?. BBC (3-dekabr 2013).
  26. Sao Paulo dropped for 2014. SBS (17 June 2010). Asl nusxadan arxivlandi (28-iyun 2010). 17-iyun 2010.
  27. Brazil's first 2014 World Cup stadium holds matches. NewVision (28 January 2013). 30-yanvar 2013.
  28. Brazil's Fortaleza Becomes First World Cup City To Deliver Finished Stadium. SportsBusinessDaily (3-may 2013).
  29. Fortaleza first city to strike World Cup goal for Brazil. Financial Times (2-may 2013).
  30. Destination: Stadiums. FIFA.com (15-iyun 2013).
  31. Brazil World Cup: Six stadiums to miss Fifa deadline. BBC (5-dekabr 2013).
  32. Two die in Brazil World Cup stadium accident. BBC (27-noyabr 2013).
  33. "Pot 1 seeds set for Brazil 2014 draws". FIFA. 17 October 2013. http://www.fifa.com/worldranking/news/newsid=2197884/index.html. Qaraldi: 23-noyabr 2013. 
  34. 34,0 34,1 "Draw procedures approved". FIFA. 3 December 2013. http://www.fifa.com/worldcup/final-draw/news/newsid=2238498/index.html. Qaraldi: 3-dekabr 2013. 
  35. Final draw procedures. FIFA (3 December 2013). 3-dekabr 2013.
  36. Final Draw. FIFA.com. 15-oktobr 2013.
  37. Final Draw reveals intriguing groups. FIFA.com (6 December 2013). 6-dekabr 2013.
  38. The Final Draw: your questions answered. FIFA.com (4 December 2013). 4-dekabr 2013.
  39. Final Draw - Live commentary. FIFA.com (6 December 2013). 6-dekabr 2013.
  40. Farley, Richard (2013-12-3). "2014 FIFA World Cup Draw: Here’s how it’s going to work". NBC Sports. http://prosoccertalk.nbcsports.com/2013/12/03/2014-fifa-world-cup-draw-procedure-rules-how-it-works/. Qaraldi: 2013-12-7. 
  41. Open list of prospective referees & assistant referees for the 2014 FIFA World CupTM (PDF). FIFA.com (7-mart 2013).
  42. "England v Germany: Frank Lampard denied goal by Uruguayan linesman - in pictures". The Daily Telegraph. 27-iyun 2010. http://www.telegraph.co.uk/sport/football/world-cup/pictures/7857609/England-v-Germany-Frank-Lampard-denied-goal-by-Uruguayan-linesman-in-pictures.html. 
  43. World Cup 2010: Blatter apologises for disallowed goal. BBC Sport (29-iyun 2010).
  44. IFAB gives the green light to goal-line technology. FIFA.com (5-iyun 2012).
  45. GoalControl confirmed as goal-line technology provider for Brazil 2014. FIFA.com (10-oktabr 2013).
  46. 46,0 46,1 46,2 Regulations – FIFA World Cup Brazil 2014. FIFA.com.
  47. Croatian player sanctioned for discriminatory behaviour. FIFA (16 December 2013). 16-dekabr 2013.
  48. Croatia defender Josip Simunic to miss World Cup for pro-Nazi chant - Independent.ie. Irish Independent (16 December 2013). 16-dekabr 2013.
  49. Match schedule for 2014 FIFA World Cup™ unveiled. fifa.com (20-oktabr 2011).
  50. FIFA Executive Committee approves kick-off times for Brazil 2014. FIFA.com (27-oktabr 2012).
  51. Match schedule for Brazil 2014 confirmed. FIFA.com (7-dekabr 2013).
  52. MATCH SCHEDULE - 2014 FIFA World Cup Brazil. FIFA.com.
  53. 53,0 53,1 Re-live the Brazil 2014 Emblem Launch. FIFA.com (7-iyul 2010).
  54. Shanahan, Mark; Goldstein, Meredith (10 July 2010). "Gisele picks logo, shops with Tom – The Boston Globe". Boston Globe. Archived from the original on 11 July 2010. http://web.archive.org/web/20100711000321/http://www.boston.com/ae/celebrity/articles/2010/07/10/gisele_picks_logo_shops_with_tom/. Qaraldi: 11 July 2010. 
  55. Designer critica logo da Copa 2014: "É uma porcaria" – Terra – Esportes. deportesus.terra.com.br (09-iyul 2010). Asl nusxadan arxivlandi (09-iyul 2010). 06-dekabr 2013.
  56. 2014 Ambassadors unveil Official Poster. FIFA.com (30-yanvar 2013).
  57. Brazil 2014 slogan presented: All in one rhythm™ / Juntos num só ritmo™. FIFA.com (30-may 2012).
  58. 58,0 58,1 Music hopefuls invited to add to the rhythm of the 2014 FIFA World Cup™. FIFA.com (15-noyabr 2013).
  59. Caxirolas: The Vuvuzelas of 2014 FIFA World Cup in Brazil. Fifa2014wiki.com. 20-iyun 2013.
  60. Police ban Brazilian vuvuzelas. Fox Sports (10-may 2013).
  61. "Fifa registra desenho e confirma tatu-bola como mascote da Copa" (Portuguese). Globoesporte.com. 11 September 2012. http://globoesporte.globo.com/futebol/copa-do-mundo/noticia/2012/09/fifa-registra-desenho-e-confirma-tatu-bola-como-mascote-da-copa.html. Qaraldi: 11-sentabr 2012. 
  62. Armadillo alert: Official Mascot introduced to the world. FIFA.com (17-sentabr 2012).
  63. 2014 Mascot is big in Brazil.
  64. Official Mascot Launc - Q&A (PDF).
  65. 65,0 65,1 "Fuleco é escolhido como nome do mascote da Copa de 2014" (Portuguese). UOL Esporte (São Paulo). 26-noyabr 2012. http://copadomundo.uol.com.br/noticias/redacao/2012/11/25/escolhido-nome-do-mascote-da-copa-de-2014.htm. Qaraldi: 26 November 2012. 
  66. Fuleco wins name game. Fifa.com (26-noyabr 2012).
  67. World Cup 2014 Brazuca. Soccer.com/Guide. Soccer.com. 28-oktabr 2013.
  68. 68,0 68,1 "adidas Brazuca – Name of Official Match Ball decided by Brazilian fans". FIFA.com (Fédération Internationale de Football Association). 2 September 2012. http://www.fifa.com/worldcup/news/newsid=1693277/. Qaraldi: 3-sentabr 2012. 
  69. http://www.fifa.com/worldcup/organisation/partners/index.html
  70. Swiss Re Says Brazil Spending for World Cup, Olympics Means More Revenue. Bloomberg.com (8-aprel 2010).
  71. Brazil shall grant tax breaks for 2014 stadiums. Portal 2014 (18 May 2010). 30-oktabr 2007.
  72. Airports: the headache of the 2014 World Cup. CONMEBOL.com (15-aprel 2013).
  73. Poor travel options to test 600,000 foreign fans who flock to Brazil for World Cup. Fox Sports (3-dekabr 2013).
  74. Law reduces bureaucracy of airports building. v-brazil.com (8-iyun 2010).
  75. 75,0 75,1 Brazil's airports 'not ready for World Cup 2014'. BBC (15-aprel 2011).
  76. Airport auction tests readiness for World Cup: Corporate Brazil. Bloomberg (19-noyabr 2013).
  77. Brazil’s Infraero delayed on World Cup airports, Globo reports. Bloomberg (22-sentabr 2013).
  78. Sustainable Brazil: Social & Economic Impacts of the 2014 World Cup (PDF). Ernst & Young (2011).
  79. VLT linha 1-trecho 1 (Aeroporto/Terminal Asa Sul) (Portuguese). 5-oktabr 2012.
  80. VLT Cuiabá/Várzea Grande (Portuguese). 5-oktabr 2012.
  81. 422 Hotels to be built in Brazil ahead of 2016 Olympics. Fox News (22-noyabr 2013).
  82. 82,0 82,1 Promessa da Copa de melhorar mobilidade urbana não será cumprida (Portuguese). apublica.org (24-yanvar 2013).
  83. The social cost of Brazil hosting World Cup 2014. Bleacher Report (6-iyun 2013).
  84. 84,0 84,1 84,2 Brazil boosts World Cup security budget as crime rises. CNN (5-dekabr 2013).
  85. Brazil going to use robots to help with 2014 World Cup security. Brazil My Country (15 May 2013). 15-may 2013.
  86. Integration is the keyword in the Strategic Security Plan. World Cup Portal (14-sentabr 2009).
  87. Brazil Maracana stadium protest ends in clashes. BBC News (16-iyun 2013).
  88. Brazil unrest: 'Million' join protests in 100 cities. BBC News (21-iyun 2013).
  89. Brazil's protests raise fears for World Cup as a million take to the streets. The Guardian (21-iyun 2013).
  90. World Cup only benefits outsiders, say Brazil protesters. CNN (19-iyun 2013).
  91. In the favelas on the frontline of protest, Brazilians ask: who is this World Cup for?. The Guardian (22-iyun 2013).
  92. 92,0 92,1 92,2 92,3 92,4 92,5 92,6 Ticket media information (PDF). FIFA.com. 6-dekabr 2013.
  93. Sales phases. FIFA.com (20-avgust 2013).
  94. FIFA Venue Ticketing Centre Locations. FIFA.com (20-avgust 2013).
  95. 2.3 million tickets for the FIFA World Cup requested in the first 24 hours of sales. FIFA.com (22-avgust 2013).
  96. Tickets for Brazil 2014 in heavy demand. FIFA.com (10-oktabr 2013).
  97. 889,305 tickets allocated during the random selection draw for the 2014 FIFA World Cup. FIFA.com (5-noyabr 2013).
  98. Second ticketing sales window now open. FIFA.com (8-noyabr 2013).
  99. No more 2014 FIFA World Cup tickets available in second sale period after seven hours. FIFA.com (11-noyabr 2013).
  100. Almost 1.2 million FIFA World Cup tickets requested in the first 24 hours of sales. FIFA.com (9-dekabr 2013).
  101. "2014 FIFA World Cup BrazilTM Media Rights Licensees". FIFA.com. 7-noyabr 2013. http://www.fifa.com/mm/document/affederation/tv/01/47/76/00/2014fifaworldcupbrazil%28tm%29mediarightslicenseelist071113_neutral.pdf. 
  102. FIFA revenue estimated to be 4 billion dollars at the close of the 2014 World Cup. CONMEBOL.com (17-may 2013).
  103. Host Broadcasting. FIFA.com. 4-dekabr 2013.
  104. Sony Professional awarded 2014 FIFA World Cup™ Broadcast Production Contract. Live-production.tv (13-sentabr 2012).
  105. "International Broadcast Centre to be hosted in Rio de Janeiro". FIFA.com. 27-may 2011. http://www.fifa.com/worldcup/media/newsid=1442394/. 

Havolalar[tahrir]