Dikkens Charlz

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Djon Xaffem Charlz Dikkens (Charles John Huffam Dickens; 7 fevral 1812 yil, Lendport — 9 iyun 1870 yil, Xeydsxill) — ingliz yozuvchisi. Adabiy faoliyati 1833 yilda boshlangan. Mehnatkash xalqning ogir axvoli Dikkens asarlarining bosh mavzusi boʻlgan. Dikkens tanqidiy realizm uslubining asoschilaridan hisoblanadi. Hajviy-sentimental ruhda yozilgan "Pikvik klubining oʻlimidan keyingi yozishmalari" (1837), "Oliver Tvistning sarguzashtlari" (1838), "Nikolas Niklbi" (1839) romanlari Dikkensni dunyoga mashhur qildi. 19-asrning 40—50-yillari Dikkens ijodi gullagan davr boʻldi. "Martin Chezlvit" (1844) romanida Amerika voqeligidagi salbiy tomonlar tasvirlangan. "Dombi va oʻgʻli" (1848) romanida insonlik qiyofasini yoʻqotgan, manmansiragan ingliz boyvachchalari hajv tigʻi ostiga olingan. Tarjimai hol yoʻsinidagi "David Kopperfild" (1850) romanida esa oʻsha zamonning ijtimoiy ziddiyatlari koʻrsatilgan. Dikkens asarlarida, umuman oddiy kishilar qiyofasi zoʻr mahorat bilan aks etadi. 1848 yilda Angliyada chartistlar (yoʻqsullar) harakati magʻlubiyatga uchragan davrda Dikkens dolzarb ijtimoiy muammolarni qalamga oldi ("Sovuq uy", 1853; "Mashaqqatli zamon", 1854; "Jajji Dorrit", 1857 va b.). Bular orasida, ayniqsa, "Mashaqqatli zamon" romani alohida ahamiyatga ega.

"Ikki shaharcha toʻgʻrisida qissa" (1859), "Intizorlik" (1861), "Bizning umumiy doʻstimiz" (1865) kabi romanlarida esa Dikkens jamiyatni ijtimoiy inqirozdan olib chiqish yoʻllarini badiiy vositalar yordamida tasvirlaydi.

"Oliver Tvistning sarguzashtlari" romani oʻzbek tilida nashr qilingan (1984).

Adabiyot[tahrir]