Avtobus

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Qo‘shaloq avtobus, Chikago, AQSh.

Avtobus 8 kishidan ko‘p joyga ega va yo‘lovchi tashish uchun mo‘ljallangan avtomobildir. Avtobusda odatda yo‘lovchilardan tashqari haydovchi va chiptachi ham bo‘ladi (lekin ba’zi avtobuslarda chiptani komposterdan olish mumkin; serqatnov yo‘lda haydovchisiz harakatlana oladigan transport vositalari ustida ham ish ketmoqda).

Avtobus (avto (mobil) va lot. (omni) dus — hamma uchun) — 9 va undan ortiq o‘rinli yo‘lovchilar tashiydigan avtomobil. Vazifasiga ko‘ra, shahar A.lari, shaharlararo A.lar, shahar atro-fi A. lari va maxsus A. larga bo‘linadi. Shahar A.lari aholi yashaydigan punkt-larda, shaharlararo A.lar aholi yashay-digan punktlar orasida yo‘lovchilarni tashiydi. Maxsus A.lar sayyoxlar, dam oluvchilar, samolyotga chiquvchilar, ay-rim idoralar va b. uchun mo‘ljallangan. Shaharlararo A.da yukxona bo‘ladi va o‘rindiqlari uxlab ketish uchun mos-lashtiriladi. A.lar ikki qavatli qilib ham ishlanadi. A.lar qishda isitiladi, yezda esa shamollatib turiladi. A.lar 110 km/soat gacha tezlik bilan yura ola-di. A.ning o‘lchami (uzunligi) 5 m dan ( mikroavtobuslar) 24 m gacha (qo‘sh A.lar). O‘zbekistonda avtobus ishlab chiqarish istiqlol yillaridagina yo‘lga qo‘yildi.1999 y.dan Samarqand sh.dagi "Sam-KochAvto" qo‘shma korxonasida shaharlararo qatnashga mo‘ljallangan M 23.9 (23 o‘rindikli; dvigatelining quvvati 65 kVt, maksimal tezligi 95 km/soat) va M 29 (29 o‘rindiqli; dvigateli-ning quvvati 84,6 kVt, maksimal tezligi 105 km/soat) rusumli, shuningdek shahar ichida qatnashga mo‘ljallangan M 24.9 (23 o‘rindiqli, dvigatelining quvvati 65 kVt, maksimal tezligi 95 km/soat) ru-sumli A. ishlab chiqariladi. Yana q. Avto-mobil, Avtomobil sanoati.[1]

Etimologiyasi[tahrir]

Avtobus atamasi avtomobil hamda lotincha omnibus - "har yerda" so‘zlaridan qisqartmadir.

Shuningdek[tahrir]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil