Alexandre Dumas

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
(Alexandre Dumas (Ota)dan yoʻnaltirildi)
Alexandre Dumas
Alexandre Dumas
Dumas by Nadar, 1855.jpg
Tavallud sanasi: 24-iyul, 1802-yil(1802-07-24)
Vafot sanasi: 5-dekabr, 1870-yil(1870-12-05)
(68 yoshda)
Kasb: yozuvchi va dramaturg
Faoliyat: 1829-1869
Yoʻnalish: Nasr va drama
Janr: Romantizm, tarixiy asarlar
Magnum opus: „Uch mushketyor“ (1844) va „Graf Monte Kristo“ (1844-1845)

Alexandre Dumas (talaffuzi: Aleksandr Dyuma) (24-iyul 1802 — 5-dekabr 1870) — farang yozuvchisi. Sarguzashlarga boy tarixiy romanlari bilan nom chiqargan. Dumas eng mashhur fransuz yozuvchilaridandir. Alexandre Dumasning oʻgʻli Alexandre Dumas ham yozuvchi boʻlgan. Shuning uchun Alexandre Dumas katta Dumas père (Dumas-ota) va Alexandre Dumas kichkina Dumas fils (Dumas-oʻgʻil) deb yuritiladi.

Alexandre Dumasning eng mashhur asarlari „Uch mushketyor“ (1844), „Graf Monte Kristo“ (1844-1845), „Yigirma yildan keyin“ (1845) va „Vikont de Brajelon“ (1848-1850) romanlaridir. Dumas romanlar bilan birga dramalar ham yozgan. U hayoti davomida 1200 dan oshiq asar yozgan.[1] Alexandre Dumasning koʻp asarlari rus tilidan oʻzbek tiliga tarjima qilingan.

Ijodi[tahrir]

Dumas adabiy faoliyatini dramaturg sifatida boshlagan — uning ilk asari „Ov va muhabbat“ (1825) kichik pyesasidir. „Genrix III va uning saroyi“ (1829) dramasi yozuvchiga muvaffaqiyat keltirdi. Dumasning „Antoni“ (1831), „Nel minorasi“ (1832) va boshqa pyesalari romantik teatr tarixidagi muhim voqeadir.

1835-yilda Dumas birinchi tarixiy romani „Izabella Bavarskaya“ni eʼlon qildi. 19-asrning 40-yillarida ketma-ket „Uch mushketor“ (1844), „Yigirma yildan soʻng“ (1845), „Vikont de Brajelon“ (Le Vicomte de Bragelonne, ou Dix ans plus tard) (1848—50) tarixiy-sarguzasht romanlari paydo boʻldi. Trilogiyani tashkil etgan bu romanlarning qahramonlari umumiy — asardan-asarga oʻtib yuradi. Uchinchi romanni aslida Paul Mahalin yozgan. Shunday boʻlsa ham, kitobga avtor deb Dumasmning nomi koʻrsatilgan. „Qirolicha Margo“ (1845), „Monsoro xonim“ (1846), „Qirq besh“ (1847—48) — Genrix Navarrskiy haqidagi trilogiyadir. „Graf Monte-Kristo“ (1845—46) zamonaviy hayot haqidagi sarguzasht roman.

Dumas romanlar va pyesalardan tashqari esdaliklar, yoʻl ocherklari va boshqa asarlar yozgan. „Parijdan Astraxongacha“ (1858) kitobi Rossiyaga sayohati haqida.

Dumasning romanlari qiziqarli, ularda hayotga faol munosabat sezilib turadi, voqealar tez rivojlanadi, qahramonlari jasur, xushchaqchaq, topqir, qiyinchiliklarni oson bartaraf qiladi va hamisha gʻolib chiqadi.

Dumasning bir qator asarlari dunyoning turli mamlakatlarida ekranlashtirilgan. „Graf Monte-Kristo“, „Uch mushketyor“ romanlari oʻzbek tilida nashr etilgan. „Nel minorasi“ pyesasi „Ajal minorasi“ nomi bilan oʻzbek tilida sahnalashtirilgan (1972).

Manbalar[tahrir]

  1. "Alexandre Dumas (1802-1870)". Microsoft® Student 2009 [DVD]. Redmond, Vashongton: Microsoft Corporation. 2008.